Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §43.16.6.pr

暴力的駆逐禁令における原告の利害関係と賠償額算定

7082 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

パウルスは、暴力による駆逐の禁令における賠償額が原告の主観的な利害関係(利益)に基づいて算定されるべきであるとし、奴隷の占有を例にその額が客観的価値を上回り得ることを説明している。

[PAULUS libro septimo decimo ad edictum. ] §43.16.6.prIn interdicto unde ui tanti condemnatio facienda est, quanti intersit possidere: et hoc iure nos uti Pomponius scribit, id est tanti rem uideri, quanti actoris intersit: quod alias minus esse, alias plus: nam saepe actoris pluris interesse hominem retinere, quam quanti is est, ueluti cum quaestionis habendae aut rei probandae gratia aut hereditatis adeundae intersit eius eum possideri.
[PAULUS libro septimo decimo ad edictum.] 暴力による駆逐の禁令において、占有することにどれほどの利害関係があるかという額に応じて有罪判決の額が算定されるべきである。 そして、ポンポニウスは、私たちがこのルールを用いていると書いている。 すなわち、物の価値は原告の利害関係がどれほどであるかに応じて見積もられるべきであるということである。 これはある場合には少なく、ある場合には多くなる。 なぜなら、しばしば奴隷を保持し続けることが、その奴隷自体の価格よりも、原告にとってより大きな利害関係を有することがあるからである。 たとえば、拷問による尋問を行うため、あるいは事実を立証するため、あるいは相続を承認するために、その奴隷が占有されることが彼の利益になる場合がこれに当たる。

語釈・文法注

  1. §43.16.6.prtanti condemnatio facienda est, quanti intersit possidere — tanti... quanti は価値の属格であり、非人称動詞 intersit(利害関係がある)の程度を示している。possidere(占有すること)は intersit の主語として機能する不定法である。
  2. §43.16.6.practoris pluris interesse — interesse 構文において、利害関係の帰属主体は属格で表されるため、actoris(原告の)は属格となっている。pluris は価値の属格(比較級)であり、利害の程度がより大きいことを示す。
  3. §43.16.6.printersit eius eum possideri — eius は intersit にかかる属格で原告(actor)を指す。eum possideri は対格不定法構文で intersit の実質的な主語。eum は先行する hominem(奴隷)を指し、possideri は受動不定法であるため、「その奴隷が占有されること」となる。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §43.16.6.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:43.16.6.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。