[ULPIANUS libro sexagensimo nono ad edictum. ] §43.16.3.prQuod est et si quis armis deiectus est, quia ex facinoribus defunctorum de eo, quod ad heredem peruenit, actio datur: sufficit enim non in lucro uersari eum heredem, non etiam damnum subire.
[ULPIANUS libro sexagensimo nono ad edictum.] これは、誰かが武器によって駆逐された場合にも当てはまる。 なぜなら、被相続人の不法行為に基づき、相続人のもとに至ったものの限度において訴えが与えられるからである。 というのも、当該相続人が利得を得ないことで十分であり、損失を被る必要まではないからである。
§43.16.3.1Haec actio, quae aduersus heredem ceterosque successores pertinet, perpetuo competit, quia in ea rei persecutio continetur.
相続人およびその他の承継人に対して提起されるこの訴えは、永続的に認められる。 なぜなら、その中には物の追及が含まれているからである。
§43.16.3.2Armis deiectum quomodo accipimus? arma sunt omnia tela, hoc est et fustes et lapides, non solum gladii hastae frameae, id est rhomphaeae.
「武器によって駆逐された」とはどのように理解すべきか。 武器とはすべての武器であり、すなわち、棍棒や石をも含み、剣、槍、長槍、すなわち曲刀だけではない。
§43.16.3.3Plane et si unus uel alter fustem uel gladium tenuit, armis deiectus possessor uidetur.
明らかに、たとえ一人か二人が棍棒や剣を持っていたにすぎない場合でも、占有者は武器によって駆逐されたとみなされる。
§43.16.3.4Plus dicitur, et si inermes uenerant, si in ipsa concertatione qui inermes uenerant eo processerunt, ut fustes aut lapides sumerent, uis erit armata.
さらに言えば、たとえ彼らが武装せずにやって来たとしても、その争いの最中に、武装せずに来た者たちが棍棒や石を手に取るまでに至ったならば、それは武装された暴力となるであろう。
§43.16.3.5Qui armati uenerunt et si armis non sunt usi ad deiciendum, sed deiecerunt, armata uis facta esse uidetur: sufficit enim terror armorum, ut uideantur armis deiecisse.
武装して来た者たちが、駆逐するために武器を使用しなかったとしても、駆逐したのであるならば、武装された暴力が行われたとみなされる。 なぜなら、彼らが武器によって駆逐したとみなされるためには、武器による恐怖があれば十分だからである。
§43.16.3.6Si quis autem uisis armatis, qui alibi tendebant, metu hoc deterritus profugerit, non uidetur deiectus, quia non hoc animo fuerunt qui armati erant, sed alio tendebant.
しかし、もし誰かが、他へ向かっていた武装した人々を見て、その恐怖から逃亡したとしても、駆逐されたとはみなされない。 なぜなら、武装していた者たちにはそのような意図はなく、他へ向かっていたからである。
§43.16.3.7Proinde et si, cum armatos audisset uenire, metu decesserit de possessione, siue uerum siue falsum audisset, dicendum est non esse eum armis deiectum, nisi possessio ab his fuerit occupata.
したがって、武装した者たちがやって来ると聞いて、恐怖から占有を離脱した場合も、それが事実であれ誤報であれ、彼らによってその占有が奪取されたのでない限り、彼は武器によって駆逐されたのではないと言うべきである。
§43.16.3.8Si autem, cum dominus ueniret in possessionem, armati eum prohibuerunt qui inuaserant possessionem, uideri eum armis deiectum.
しかし、所有者が占有に入ろうとしたときに、占有を侵奪していた者たちが武器をもって彼を阻んだならば、彼は武器によって駆逐されたとみなされる。
§43.16.3.9Eum igitur, qui cum armis uenit, possumus armis repellere, sed hoc confestim, non ex interuallo, dummodo sciamus non solum resistere permissum, ne deiciatur, sed et si deiectus quis fuerit, eundem deicere non ex interuallo, sed ex continenti.
したがって、武器を持ってやって来る者を、我々は武器をもって撃退することができるが、これは直ちに行われなければならず、時を置いてはならない。 ただし、駆逐されないように抵抗することが許されているだけでなく、もし誰かが駆逐された場合には、時を置いてではなく、直ちに、同じ者を駆逐し返すことも許されているということを知っておくべきである。
§43.16.3.10Cum procurator armatus uenit, et ipse dominus armis deiecisse uidetur, siue mandauit siue, ut Iulianus ait, ratum habuit.
代理人が武装して来た場合、本人が命じたか、あるいはユリアヌスが言うように追認したならば、本人自身が武器によって駆逐したとみなされる。
§43.16.3.11Hoc et in familia dicendum est: nam cum familia sine me armata uenit, ego non uideor uenisse, sed familia, nisi iussi uel ratum habui.
このことは奴隷共同体についても言うべきである。 というのも、私のあずかり知らぬところで奴隷共同体が武装して来た場合、私が命じたか、あるいは追認したのでない限り、私が来たとはみなされず、奴隷共同体が来たとみなされるからである。
§43.16.3.12Hoc interdictum etiam aduersus eum ponitur, qui dolo malo fecit, quo quis armis deiceretur: et post annum reddetur in id, quod peruenit ad eum qui prohibuit unde ui.
この禁令は、誰かが武器によって駆逐されるよう悪意をもって手配した者に対しても提起される。 そして1年を経過した後は、その暴力による占有奪取において回復を妨げた者のもとに至ったものの限度において与えられる。
§43.16.3.13Interdictum necessarium fuisse fructuario apparet si prohibeatur uti frui usu fructu fundi.
土地の用益権を使用し享受することを妨げられた場合、用益権者にとってこの禁令が必要であったことは明らかである。
§43.16.3.14Uti frui autem prohibuisse is uidetur, qui ui deiecit utentem et fruentem aut non admisit, cum ex fundo exisset non usus fructus deserendi causa.
他方、使用・享受することを妨げたとみなされるのは、使用・享受している者を暴力によって駆逐した者、あるいは、用益権を放棄する意図なく土地から出た者を立ち入らせなかった者である。
ceterum si quis ab initio uolentem incipere uti frui prohibuit, hoc interdictum locum non habet.
これに対し、もし誰かが当初から使用・享受を開始しようとする者を阻んだ場合には、この禁令は適用されない。
quid ergo est? debet fructuarius usum fructum uindicare.
ではどうすべきか。 用益権者は用益権回復の訴えを提起しなければならない。
§43.16.3.15Pertinet autem hoc interdictum ad eum, qui fundo uti frui prohibitus est: sed pertinebit etiam ad eum, qui aedificiis uti frui prohibetur.
また、この禁令は土地の使用・享受を妨げられた者に適用されるが、建物の使用・享受を妨げられた者にも適用される。
consequenter autem dicemus ad res mobiles hoc interdictum non pertinere, si quis uti frui prohibitus est re mobili, nisi si rei soli accedebant res mobiles: si igitur ibi fuerunt, dicendum est etiam ad eas referri hoc interdictum debere.
したがって、誰かが動産の使用・享受を妨げられた場合、この禁令は動産には適用されないと言うべきである。 ただし、その動産が土地の従物であった場合は例外である。 したがって、それらがそこにあったならば、この禁令はそれらにも及ぶべきだと言うべきである。
§43.16.3.16Item si non usus fructus, sed usus sit relictus, competit hoc interdictum.
同様に、用益権ではなく使用権が遺贈された場合にも、この禁令は認められる。
ex quacumque enim causa constitutus est usus fructus uel usus, hoc interdictum locum habebit.
なぜなら、どのような原因によって用益権または使用権が設定されたのであれ、この禁令は適用されるからである。
§43.16.3.17Qui usus fructus nomine qualiterqualiter fuit quasi in possessione, utetur hoc interdicto.
用益権の名において、どのような方法であれ準占有の状態にあった者は、この禁令を使用する。
sed si quis, posteaquam prohibitus est, capite minutus sit uel mortuus, recte dicitur heredibus et successoribus competere hoc interdictum, non ut in futurum constituatur usus fructus, sed ut praeterita causa et damnum praeteritum sarciatur.
しかし、もし誰かが妨げられた後に、人格喪失を被ったか、あるいは死亡したならば、この禁令はその相続人や承継人に認められると言うのが正しい。 これは将来に向けて用益権を設定するためではなく、過去の件および過去の損害を填補するためである。
§43.16.3.18Heres quoque simili modo debebit in factum actionem suscipere in id quod ad se peruenit.
相続人も同様に、自己のもとに至ったものの限度において、事実に基づく訴えを引き受けなければならない。