Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §43.16.19.pr

暴力的追放に伴う動産の滅失と加害者の返還責任

7095 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

土地から暴力的に追い出された場合、そこに存在した動産(奴隷や家畜等)がその後に不可抗力で滅失したとしても、加害者は不法行為の時点から厳格な責任を負うため、返還の負担から免れないとするユリアヌスの学説を説明している。

[TRYPHONINUS libro quinto decimo disputationum.
[トリフォニヌス、討論集第15巻。
] §43.16.19.prMerito Iulianus respondit, si me de fundo ui deieceris, in quo res mouentes fuerunt, cum mihi interdicto unde ui restituere debeas non solum possessionem soli, sed et ea quae ibi fuerunt, quamquam ego moram fecero, quo minus interdicto te conuenirem, subtractis tamen mortalitate seruis aut pecoribus aliisue rebus casu intercidentibus tuum tamen onus nihilo minus in eis restituendis esse, quia ex ipso tempore delicti plus quam frustrator debitor constitutus es.
] ユリアヌスは正当にも次のように答えた。 すなわち、もしあなたが私を、動産が置かれていた土地から暴力によって追い出したなら、「暴力による排除」のインターディクトゥムによって、あなたは私に対して土地の占有だけでなく、そこにあったものをも返還すべきであるため、たとえ私がインターディクトゥムによってあなたを訴えることを遅らせたとしても、奴隷や家畜が死亡によって、あるいはその他の物が不可抗力によって失われたとしても、それらを返還する負担はそれでもなおあなたにある。 なぜなら、不法行為のその時点から、あなたは単に履行を遅滞している債務者以上の者とされているからである。

語釈・文法注

  1. §43.16.19.prtuum tamen onus nihilo minus in eis restituendis esse — 主節の動詞 respondit に依存する対格不定詞句(A.C.I.構文)の骨格である。中性名詞 onus が不定詞の主語(対格)であり、esse がその動詞。in eis restituendis は動形容詞(ゲルンディウムム)の奪格による形容詞的用法。
  2. §43.16.19.prsubtractis tamen mortalitate seruis aut pecoribus aliisue rebus casu intercidentibus — 譲歩の意味を表す複雑な奪格絶対構文。完了受動分詞である subtractis に対し、seruis, pecoribus, rebus が意味上の主語(奪格)となる。現在分詞の形をとる casu intercidentibus(偶然に消滅する)は、これらの名詞(特に rebus)を修飾している。
  3. §43.16.19.prquo minus interdicto te conuenirem — moram fecero(私が遅滞したとしても)という妨害・遅延を意味する表現を受けて、接続法 conuenirem(未完了過去・1人称単数)を導く接続詞句 quo minus(〜することを、〜しないように)が用いられている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §43.16.19.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:43.16.19.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。