[ULPIANUS libro sexagensimo nono ad edictum. ]
[ULPIANUS libro sexagensimo nono ad edictum.] 法務官は言う。
§43.16.1.prPraetor ait: 'Unde tu illum ui deiecisti aut familia tua deiecit, de eo quaeque ille tunc ibi habuit tantummodo intra annum, post annum de eo, quod ad eum qui ui deiecit peruenerit, iudicium dabo'.
「あなたが力によってあの者を追い出した場所、またはあなたの家族が追い出した場所から、あの者が当時そこに有していたものについて、一年以内であればそのすべてについて、一年経過後であれば力によって追い出した者のもとに至ったものについて、私は訴えを与える。
§43.16.1.1Hoc interdictum proponitur ei, qui ui deiectus est: etenim fuit aequissimum ui deiecto subuenire: propter quod ad reciperandam possessionem interdictum hoc proponitur.
」この禁令は、力によって追い出された者に提示される。 なぜなら、力によって追い出された者を救済することはきわめて公平であったからであり、そのため、占有を回復するためにこの禁令が提示されるのである。
§43.16.1.2Ne quid autem per uim admittatur, etiam legibus Iuliis prospicitur publicorum et priuatorum nec non et constitutionibus principum.
また、力によっていかなることも行われないようにすることは、公私の暴力に関するユリウス法や、皇帝たちの勅法によっても配慮されている。
§43.16.1.3Hoc interdictum non ad omnem uim pertinet, uerum ad eos, qui de possessione deiciuntur.
この禁令はすべての暴力に関わるのではなく、占有から追い出される者たちに関わる。
ad solam autem atrocem uim pertinet hoc interdictum, et ad eos tantum, qui de solo deiciuntur, ut puta de fundo siue aedificio: ad alium autem non pertinet.
そして、この禁令は非道な暴力のみに関わり、また土地から追い出される者たち、たとえば農地や建物から追い出される者たちにのみ関わる。 他のものには関わらない。
§43.16.1.4Et si quis de area deiectus sit, sine dubio interdicto locus est: et generaliter ad omnes hoc pertinet interdictum, qui de re solo cohaerenti deiciuntur: qualisqualis enim fuerit locus, unde quis ui deiectus est, interdicto locus erit.
また、もし誰かが空き地から追い出された場合、疑いなく禁令の適用がある。 そして一般に、この禁令は土地に固着する物から追い出されるすべての人に関わる。 なぜなら、誰かが力によって追い出された場所がどのような場所であれ、禁令の適用があるからである。
§43.16.1.5Proinde et si superficiaria insula fuerit, qua quis deiectus est, apparet interdicto fore locum.
したがって、たとえ誰かが追い出された場所が借地権付きの共同住宅であったとしても、禁令の適用があることは明らかである。
§43.16.1.6Illud utique in dubium non uenit interdictum hoc ad res mobiles non pertinere: nam ex causa furti uel ui bonorum raptorum actio competit: potest et ad exhibendum agi.
この禁令が動産には関わらないことは、いかなる場合も疑いがない。 なぜなら、窃盗、または財産強奪を原因とする訴えが認められるからであり、提示要求の訴えを提起することもできるからである。
plane si quae res sint in fundo uel in aedibus, unde quis deiectus est, etiam earum nomine interdictum competere non est ambigendum.
もっとも、誰かが追い出された農地や家屋の中に何らかの物があった場合、それらの物に関しても禁令が認められることに疑いの余地はない。
§43.16.1.7Si quis de naue ui deiectus est, hoc interdicto locus non est, argumento eius, qui de uehiculo detractus est, quem nemo dixit interdicto hoc uti posse.
もし誰かが船から力によって追い出された場合、この禁令の適用はない。 これは、乗り物から引きずり下ろされた者の例比によるものであり、そのような者がこの禁令を使用できると述べた者は誰もいない。
§43.16.1.8Plane si quis de ligneis aedibus deiectus fuerit, nemo ambigit interdicto locum fore, quia qualequale sit quod solo cohaereat, inde qui ui deiectus est habet interdictum.
もちろん、もし誰かが木造の家屋から追い出されたのであれば、禁令の適用があることに誰も疑いを持たない。 なぜなら、土地に固着するものがどのようなものであれ、そこから力によって追い出された者は禁令を得るからである。
§43.16.1.9Deicitur is qui possidet, siue ciuiliter siue naturaliter possideat: nam et naturalis possessio ad hoc interdictum pertinet.
占有している者が追い出されるのであり、彼が市民法上の占有をしているか、自然上の占有をしているかを問わない。 なぜなら、自然上の占有もこの禁令に関わるからである。
§43.16.1.10Denique et si maritus uxori donauit eaque deiecta sit, poterit interdicto uti: non tamen si colonus.
最後に、夫が妻に贈与し、彼女が追い出された場合であっても、彼女は禁令を使用できる。 しかし、小作農が追い出された場合はそうではない。
§43.16.1.11Ait praetor: 'deiecisti aut familia deiecit'.
法務官は「あなたが追い出したか、または家族が追い出した」と言う。
merito familiae mentio habita: nam cum 'deiecisti' uerbum refertur ad personam eius qui deiecit nec pertineat ad eum, cuius familia deiecit (nec enim ego uideor deiecisse, si familia mea deiecerit), consequens fuit addere 'aut familia tua deiecit'.
家族に言及したことはもっともである。 なぜなら、「あなたが追い出した」という語は追い出した本人の人格を指し、その家族が追い出した者には及ばないからであり(私の家族が追い出したとしても、私が追い出したとは見なされないからである)、したがって「またはあなたの家族が追い出した」と言い添えることは必然であった。
§43.16.1.12Deiecisse autem etiam is uidetur, qui mandauit uel iussit, ut aliquis deiceretur: parui enim referre uisum est, suis manibus quis deiciat an uero per alium: quare et si familia mea ex uoluntate mea deiecerit, ego uideor deiecisse.
しかし、誰かを追い出すように委任または命令した者も、追い出したと見なされる。 なぜなら、自らの手で追い出すか、それとも他人を介して追い出すかは、ほとんど重要ではないと考えられたからである。 それゆえ、私の家族が私の意思に基づいて追い出した場合であっても、私が追い出したと見なされる。
§43.16.1.13Quotiens uerus procurator deiecerit, cum utrolibet eorum, id est siue domino siue procuratore, agi posse Sabinus ait et alterius nomine alteri eximi, sic tamen, si ab altero eorum litis aestimatio fuerit praestita (non enim excusatus est, qui iussu alicuius deiecit, non magis quam si iussu alicuius occidit): cum autem falsus est procurator, cum ipso tantum procuratore interdici debere.
正当な代理人が追い出したときはいつでも、そのいずれの者、すなわち主人または代理人のいずれに対しても訴えを提起することができ、一方の名において他方の責任が免除されるとサビヌスは言う。 ただし、それは彼らのうちの一方によって訴訟の評価額が支払われた場合に限られる(なぜなら、誰かの命令によって追い出した者は、誰かの命令によって殺害した者と同様に、免責されないからである)。 しかし、代理人が偽りの代理人である場合は、その代理人自身に対してのみ禁令が求められるべきである。
§43.16.1.14Sabini sententia uera est.
サビヌスの意見は正しい。
§43.16.1.15Sed et si quod alius deiecit, ratum habuero, sunt qui putent secundum Sabinum et Cassium, qui ratihabitionem mandato comparant, me uideri deiecisse interdictoque isto teneri, et hoc uerum est: rectius enim dicitur in maleficio ratihabitionem mandato comparari.
しかし、他人が追い出したことを私が追認した場合であっても、追認を委任と同等とみなすサビヌスやカッシウスに従って、私が追い出したと見なされ、この禁令によって義務を負うと考える者たちがおり、これは正しい。 なぜなら、不法行為においては追認が委任と同等とされると言う方がより正しいからである。
§43.16.1.16Quod igitur additur 'aut familia tua deiecit', merito scriptum est in eum casum, in quem familia mea ui deiecit.
したがって、「またはあなたの家族が追い出した」と言い添えられているのは、私の家族が力によって追い出したというケースに対して、もっともに書かれたものである。
ceterum si iussit, ipse deiecit, nec grauari debet dominus qui non iussit, si seruorum suorum factum praestaret, etsi non iussu eius deiecerunt: nam non grauabitur hoc nomine, quippe cum aut peruenit ad eum aliquid et restitueret, aut non peruenit et ipsos seruos maleficii causa noxae dedendo indemnis erit: quod enim noxae dedere compellitur, in damno non debet reputare, cum seruus hoc possit domini deteriorem condicionem facere.
しかし、命令したのであれば本人自身が追い出したのであり、命令しなかった主人は、奴隷たちが彼の命令なしに追い出したとしても、その奴隷たちの行為について責任を負わされることで過度な負担を負うべきではない。 なぜなら、彼はこの件で過度な負担を負うことはないからである。 すなわち、何らかの物が彼のもとに至ったのであればそれを返還するであろうし、至らなかったのであれば、不法行為の原因となった奴隷自身を損害賠償のために引き渡すことによって免責されるからである。 加害物引渡を強制されることを、主人は損失とみなすべきではない。 なぜなら、奴隷はこの方法によって主人の地位を悪化させることができる。