[ULPIANUS libro sexagensimo sexto ad edictum. ] §42.8.6.prQuod autem, cum possit aliquid quaerere, non id agit, ut adquirat, ad hoc edictum non pertinet: pertinet enim edictum ad deminuentes patrimonium suum, non ad eos, qui id agunt, ne locupletentur.
[ウルピアーヌス『告示注解』第66巻] しかし、何かを獲得できるのに、それを手に入れようと行動しないことは、この告示には該当しない。 なぜなら、この告示は自らの財産を減少させる者に適用されるのであって、富まないように行動する者に適用されるのではないからである。
§42.8.6.1Unde si quis ideo condicioni non paret, ne committatur stipulatio, in ea condicione est, ne faciat huic edicto locum.
それゆえ、もし誰かが約束の効力を生じさせないために条件に従わないとしても、彼はこの告示の適用を認めない状況にある。
§42.8.6.2Proinde et qui repudiauit hereditatem uel legitimam uel testamentariam, non est in ea causa, ut huic edicto locum faciat: noluit enim adquirere, non suum proprium patrimonium deminuit.
したがって、法律上の相続であれ遺言による相続であれ、相続を放棄した者も、この告示の適用を招くような立場にはない。 なぜなら、彼は獲得することを欲しなかっただけであり、自らの固有の財産を減少させたわけではないからである。
§42.8.6.3Simili modo dicendum est et si filium suum emancipauit, ut suo arbitrio adeat hereditatem, cessare hoc edictum.
同様に、息子が自らの意思で相続を承認できるようにと、彼がその息子を独立させた場合にも、この告示は適用されないと言うべきである。
§42.8.6.4Sed et illud probandum, si legatum repudiauit, cessare edictum, quod Iulianus quoque scribit.
しかし、遺贈を放棄した場合にも告示が適用されないということも認められるべきであり、このことはユリアヌスも書いている。
§42.8.6.5Si seruum suum heredem institutum alienauit, ut iussu emptoris adeat, si quidem in uenditione nulla fraus est, sed in hereditate sit, cessat edictum, quia licuit ei etiam repudiare hereditatem: at si in ipsa serui alienatione fraus est, reuocabitur, quemadmodum si eum in fraudem manumississet.
相続人に指定された自己の奴隷を、買主の命令によって相続を承認させるために譲渡した場合、もし売却自体には詐害行為がなく、相続に関してそれがあるならば、告示は適用されない。 なぜなら、彼には相続を放棄することも許されていたからである。 しかし、もし奴隷の譲渡自体に詐害行為があるならば、それは、彼が詐害目的で奴隷を解放した場合と同様に、取り消されるであろう。
§42.8.6.6Apud Labeonem scriptum est eum, qui suum recipiat, nullam uideri fraudem facere, hoc est eum, qui quod sibi debetur receperat: eum enim, quem praeses inuitum soluere cogat, impune non soluere iniquum esse: totum enim hoc edictum ad contractus pertinere, in quibus se praetor non interponit, ut puta pignora uenditionesque.
ラベオの著作には、自らのものを取り戻す者、すなわち自己に支払われるべきものを受け取った者は、いかなる詐害行為も行っていないとみなされると書かれている。 なぜなら、総督が意に反して支払うよう強制する相手について、その受領が取り消されないのは当然だからである。 実際、この告示の全体は、プラエトルが介入しない契約、例えば質権の設定や売却などに適用されるのである。
§42.8.6.7Sciendum Iulianum scribere eoque iure nos uti, ut, qui debitam pecuniam recepit ante, quam bona debitoris possideantur, quamuis sciens prudensque soluendo non esse recipiat, non timere hoc edictum: sibi enim uigilauit.
ユリアヌスが書き、我々がその法に従っていることを知るべきである。 すなわち、債務者の財産が占有される前に、支払われるべき金銭を受け取った者は、たとえ相手が支払不能であることを熟知して受け取ったとしても、この告示を恐れる必要はない。 なぜなら、彼は自らのために油なく行動したからである。
qui uero post bona possessa debitum suum recepit, hunc in portionem uocandum exaequandumque ceteris creditoribus: neque enim debuit praeripere ceteris post bona possessa, cum iam par condicio omnium creditorum facta esset.
しかし、財産が占有された後に自己の債権を受け取った者は、按分回収に呼び戻され、他の債権者と同等に扱われなければならない。 なぜなら、すでにすべての債権者の地位が平等になっているのであるから、財産が占有された後において、他の債権者に先んじて回収すべきではなかったからである。
H §42.8.6.8oc edictum eum coercet, qui sciens eum in fraudem creditorum hoc facere suscepit, quod in fraudem creditorum fiebat: quare si quid in fraudem creditorum factum sit, si tamen is qui cepit ignorauit, cessare uidentur uerba edicti.
この告示は、債務者が債権者への詐害としてこれを行っていることを知りながら、その詐害行為を引き受けた者を規制する。 したがって、債権者への詐害として何かが行われたとしても、それを受け取った者がそのことを知らなかったならば、告示の文言は適用されないとみられる。
§42.8.6.9Praeterea illud sciendum est eum, qui consentientibus creditoribus aliquid a fraudatore uel emit uel stipulatus est uel quid aliud contraxit, non uideri in fraudem creditorum fecisse: nemo enim uidetur fraudare eos, qui sciunt et consentiunt.
さらに、債権者たちの同意のもとで、詐害者から何かを購入したか、約束を取り付けたか、あるいはその他の契約を結んだ者は、債権者に対する詐害行為を行ったとはみなされないことを知るべきである。 なぜなら、事情を知って同意している者たちを詐害したとは誰もみなされないからである。
§42.8.6.10Si quid cum pupillo gestum sit in fraudem creditorum, Labeo ait omnimodo reuocandum, si fraudati sint creditores, quia pupilli ignorantia, quae per aetatem contingit, non debet esse captiosa creditoribus et ipsi lucrosa: eoque iure utimur.
もし被後見人(未成年者)との間で債権者への詐害となる取引が行われた場合、債権者たちが害されたならば、いかなる場合でもそれを取り消すべきだとラベオは言う。 なぜなら、年齢に起因する被後見人の無知が、債権者たちにとって有害となり、彼自身にとって有利に働いてはならないからである。 そして、我々はこの法に従っている。
§42.8.6.11Simili modo dicimus et si cui donatum est, non esse quaerendum, an sciente eo, cui donatum, gestum sit, sed hoc tantum, an fraudentur creditores: nec uidetur iniuria adfici is qui ignorauit, cum lucrum extorqueatur, non damnum infligatur.
同様に、誰かに贈与がなされた場合にも、贈与を受けた者がその事実を知っていたかどうかを問うべきではなく、ただ債権者たちが害されているかどうかのみを問うべきであると我々は言う。 また、事情を知らなかった者が不当な扱いを受けているともみなされない。 なぜなら、利益が剥奪されるだけであって、損害が課されるわけではないからである。
in hos tamen, qui ignorantes ab eo qui soluendo non sit liberalitatem acceperunt, hactenus actio erit danda, quatenus locupletiores facti sunt, ultra non.
しかし、支払不能者から事情を知らずに贈与を受け取った者たちに対しては、彼らが富んだ限度においてのみ訴えが与えられるべきであり、それを超えてはならない。
§42.8.6.12Simili modo quaeritur, si seruus ab eo, qui soluendo non sit, ignorante domino ipse sciens rem acceperit, an dominus teneretur.
同様に、もし奴隷が、主人が知らないうちに、支払不能者から、奴隷自身は知りつつ物を受け取った場合、主人が責任を負うかどうかが問われる。
et ait Labeo hactenus eum teneri, ut restituat quod ad se peruenit aut dumtaxat de peculio damnetur uel si quid in rem eius uersum est.
そしてラベオは、主人が自己のもとに達したものを返還するか、あるいはせいぜい特有財産の限度において、もしくは主人の利益に転用された限度において責任を負うと言う。
eadem in filio familias probanda sunt.
同じことが家子についても認められるべきである。
sed si dominus scit, suo nomine conuenietur.
しかし、もし主人が知っていたならば、主人自身の名において訴えられるであろう。
§42.8.6.13Item si necessarius heres legata praestiterit, deinde eius bona uenierint, Proculus ait, etiamsi ignorauerint legatarii, tamen utilem actionem dandam: quod nequaquam dubium est.
また、もし必要相続人が遺贈を履行し、その後彼の財産が売却されたならば、たとえ受遺者たちが知らなかったとしても、準用訴権が与えられるべきであるとプロクルスは言う。 このことはいささかも疑いがない。
H §42.8.6.14uius actionis annum computamus utilem, quo experiundi potestas fuit, ex die factae uenditionis.
この訴えの1年間については、売却が行われた日から数えて、出訴することが可能であった有効期間として我々は計算する。