Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §42.8.23.pr

債務超過の限定承認と奴隷解放および遺贈の効力

7025 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

相続人が債務の一部弁済を条件に債務超過の相続を承認した場合に、遺言による奴隷解放と遺贈が有効となる条件を説明している。

[IDEM libro trigensimo secundo digestorum. ] §42.8.23.prPrimo gradu scripti heredes cum animaduerterent bona defuncti uix ad quartam partem aeris alieni sufficere, famae defuncti conseruandae gratia ex consensu creditorum auctoritate praesidis prouinciae secundum constitutionem ea condicione adierunt hereditatem, ut creditoribus dumtaxat partem praestarent: quaesitum est, an manumissi testamento et libertates et alimenta consequi possint.
[同上、同書第三十二巻] 第一順位で指定された相続人たちが、被相続人の財産が負債のせいぜい四分の一にしか足りないことに気づいたとき、被相続人の名誉を維持するために、債権者たちの合意のもと、属州総督の権限により、勅法に従って、債権者たちに対して一部のみを弁済するという条件で相続を承認した。 遺言によって解放された奴隷たちが、自由と扶養(給付)の両方を得ることができるかが問われた。
respondit libertates quidem, si in fraudem creditorum datae non essent, competere, legata uero, si soluendo hereditas non esset, non deberi.
答えた。 自由については、もし債権者を害するために与えられたものでなければ認められるが、遺贈については、もし相続財産に弁済能力がなければ支払義務はない。

語釈・文法注

  1. 42.8.23.prfamae defuncti conseruandae gratia — 動形容詞(conseruandae)が被修飾名詞(famae)に格・性・数で一致し、gratiaとともに目的「〜を守るために」を表す。defunctiはfamaeに係る属格。
  2. 42.8.23.prea condicione ... ut ... praestarent — 指示代名詞 ea と ut 節(接続法未完了過去 praestarent)が同格関係にあり、「〜という条件で」という意味を表す。
  3. 42.8.23.prsoluendo — 動詞 solvere の動形容詞与格。非人称の esse と組み合わさって「支払能力がある」「債務を弁済できる」という慣用表現(soluendo esse)をなす。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §42.8.23.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:42.8.23.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。