[ULPIANUS libro septuagensimo tertio ad edictum. ] §42.8.10.11Si impubes patri heres extiterit eiusque mortui bona ueneant, separatione impetrata utriusque fraus erit reuocanda, pupilli uel etiam tutoris, item curatoris.
もし未成年者が父の相続人となり、かつその死者の財産が売却される場合、財産分離が認められたならば、両者の、すなわち被後見人の、あるいは後見人の、さらには保佐人の詐害行為が取り消されるべきである。
§42.8.10.12Si, cum in diem deberetur, fraudator praesens soluerit, dicendum erit in eo, quod sensi commodum in repraesentatione, in factum actioni locum fore: nam praetor fraudem intellegit etiam in tempore fieri.
\n もし、確定期限付きで債務を負っていたときに、詐害者が直ちに弁済したならば、期限前弁済によって享受した利益の限度において、事実に基づく訴えの余地があると言うべきである。 なぜなら、法務官は時間に関しても詐害行為が行われると解しているからである。
§42.8.10.13Si cui solutum quidem non fuerit, sed in uetus creditum pignus acceperit, hac actione tenebitur, ut est saepissime constitutum.
\n もし、ある者に弁済はなされなかったものの、古い債権のために質権を受け取ったのであれば、非常にしばしば定められているように、彼はこの訴えによって責任を負うであろう。
§42.8.10.14Si, cum mulier fraudandorum creditorum consilium inisset, marito suo eidemque debitori in fraudem creditorum acceptum debitum fecerit dotis constituendae causa, locum habet haec actio et per hanc omnis pecunia, quam maritus debuerat, exigitur nec mulier de dote habet actionem: neque enim dos in fraudem creditorum constituenda est: et hoc certo certius est et saepissime constitutum.
\n もし、妻が債権者を詐害する意図を抱いた上で、持参金を設定する目的で、夫(かつ債務者でもある者)に対し、債権者を詐害して債務消滅(弁済受領の擬制)を行ったならば、この訴えが認められ、これによって夫が負っていたすべての金銭が取り立てられ、妻は持参金についての訴えを持たない。 なぜなら、持参金は債権者を詐害して設定されるべきではないからである。 そしてこのことは確実なことよりもさらに確実であり、非常にしばしば定められている。
exitus autem actionis erit, ut stipulatio, quae accepta facta fuerat, ex integro interponatur.
そして、この訴えの結末は、弁済受領の擬制がなされたところの問答契約が、最初から改めて結び直されることになる。
§42.8.10.15Per hanc actionem et usus fructus et huiusmodi stipulatio: 'in annos singulos dena dari spondes?' exigi potest.
\n この訴えによって、用益権、および「毎年十ずつ支払うことを約束するか」といったような問答契約もまた取り立てることができる。
§42.8.10.16Si debitorem meum et complurium creditorum consecutus essem fugientem secum ferentem pecuniam et abstulissem ei id quod mihi debeatur, placet Iuliani sententia dicentis multum interesse, antequam in possessionem bonorum eius creditores mittantur, hoc factum sit an postea: si ante, cessare in factum actionem, si postea, huic locum fore.
\n もし私が、私および多数の債権者たちの債務者が、金銭を携えて逃亡しているのを追いつめて、私に支払われるべきものを彼から奪い取ったとしたら、ユリアヌスの見解が支持される。 彼は、債権者らが彼の財産の占有を認められる前にこの行為がなされたのか、それとも後になされたのかによって大きな違いがあると言う。 すなわち、前者の場合は事実に基づく訴えは生じず、後者の場合はこれに余地があるとする。
§42.8.10.17Si ex constitutione diui Marci bona sint addicta alicui libertatium conseruandarum causa, dicendum erit actionem cessare: ita enim succedunt, ut rata sint, quae pater familias gesserat.
\n もし神君マルクスの勅法に基づき、奴隷解放を維持する目的である者に財産が引き渡されたのであれば、訴えは生じないと言うべきである。 なぜなら、家父がなした行為が有効となるように彼らが相続するからである。
§42.8.10.18Annus huius in factum actionis computabitur ex die uenditionis bonorum.
\n この事実に基づく訴えの一年は、財産売却の日から起算される。
§42.8.10.19Per hanc actionem res restitui debet cum sua scilicet causa.
\n この訴えによって、物は当然、それに付随する利益とともに返還されなければならない。
§42.8.10.20Et fructus, non tantum qui percepti sunt, uerum etiam hi, qui percipi potuerunt a fraudatore, ueniunt, sed cum aliquo modo, scilicet ut sumptus facti deducantur: nam arbitrio iudicis non prius cogendus est rem restituere, quam si impensas necessarias consequatur: idemque erit probandum et si quis alios sumptus ex uoluntate fideiussorum creditorumque fecerit.
\n そして果実についても、単に収取されたものだけでなく、詐害者によって収取され得たものまでもが含まれるが、一定の調整を伴う。 すなわち、支出された費用が控除される。 なぜなら、審判官の裁量により、必要費の補償を受けるのでなければ、彼は物を返還することを強制されるべきではないからである。 そして、保証人らや債権者らの意思に基づいてその他の費用を支出した場合にも、同様に承認されるべきである。
§42.8.10.21Partum quoque in hanc actionem uenire puto uerius esse.
\n 子もまた、この訴えの対象に含まれると考えるのがより正当である。
§42.8.10.22Praeterea generaliter sciendum est ex hac actione restitutionem fieri oportere in pristinum statum, siue res fuerunt siue obligationes, ut perinde omnia reuocentur, ac si liberatio facta non esset.
\n さらに一般的に知っておくべきこととして、この訴えに基づいて、物であれ債務であれ、元の状態への回復がなされるべきであり、あたかも免除がなされなかったかのように、すべてのものが取り消されなければならない。
propter quod etiam medii temporis commodum, quod quis consequeretur liberatione non facta, praestandum erit, dum usurae non praestentur, si in stipulatum deductae non fuerunt, aut si talis contractus fuit, in quo usurae deberi potuerunt etiam non deductae.
したがって、免除がなされなかったならば得られたであろう中間期間の利益もまた支払われなければならない。 ただし、利息が問答契約に盛り込まれていなかった場合、あるいは、盛り込まれていなくても利息が当然に負われるべき性質の契約でなかったならば、利息は支払われない。
§42.8.10.23Si condicionalis fuit obligatio, cum sua condicione, si in diem, cum sua die restauranda est.
\n もし債務が条件付きであったならその条件とともに、確定期限付きであったならその期限とともに回復されるべきである。
si tamen ea erat, cuius dies finitur, potest dici restitutionem intra id tempus posse postulari, quod tempus supererat obligationi, non utique intra annum.
もっとも、もしその債務が期限の到来によって消滅するものであったならば、原状回復は、その債務に残されていた期間内にのみ請求され得ると言うことができ、必ずしも一年以内とは限らない。
H
\n この訴えは、一年が経過した後は、訴えが提起される相手のもとに至ったものの限度において帰属する。
§42.8.10.24aec actio post annum de eo, quod ad eum peruenit, aduersus quem actio mouetur, competit: iniquum enim praetor putauit in lucro morari eum, qui lucrum sensit ex fraude: idcirco lucrum ei extorquendum putauit.
なぜなら、法務官は、詐害行為から利益を得た者がその利益を手元に留め置くことは不当であると考え、したがってその利益は彼から取り上げられるべきであると考えたからである。
siue igitur ipse fraudator sit, ad quem peruenit, siue alius quiuis, competit actio in id quod ad eum peruenit doloue malo eius factum est, quo minus perueniret.
それゆえ、彼のもとに到達した者が詐害者本人であれ、あるいは他の誰であれ、彼のもとに到達したものの限度において、あるいは、到達するのを妨げるために彼の悪意によってなされた行為の限度において、訴えが帰属する。
H
\n この訴えは、相続人その他の承継人らに帰属する。
§42.8.10.25aec actio heredi ceterisque successoribus competit: sed et in heredes similesque personas datur.
また、相続人らおよびそれに類する人々に対しても与えられる。