[MACER libro secundo de appellationibus. ] §42.1.63.prSaepe constitutum est res inter alios iudicatas aliis non praeiudicare.
[マケル『上訴について』第二巻] 他者の間で裁かれた事柄は、別の他者に対して不利益を及ぼさないと、しばしば定められてきた。
quod tamen quandam distinctionem habet: nam sententia inter alios dicta aliis quibusdam etiam scientibus obest, quibusdam uero, etiamsi contra ipsos iudicatum sit, nihil nocet.
しかし、これには一定の区別がある。 というのも、他者の間で下された判決は、それを知っている特定の別の人々に対しても不利益をもたらすことがある一方で、別の人々に対しては、たとえ彼らに不利な判決が下されたとしても、何ら害を及ぼさないからである。
nam scientibus nihil praeiudicat, ueluti si ex duobus heredibus debitoris alter condemnatur: nam alteri integra defensio est, etiamsi cum coherede suo agi scierit.
知っている者に対しても何ら不利益を及ぼさない場合がある。 例えば、債務者の二人の相続人のうち一人が有罪判決を受けた場合である。 なぜなら、もう一人の相続人は、共同相続人に対して訴訟が提起されていることを知っていたとしても、完全な防御の手段を有しているからである。
item si ex duobus petitoribus alter uictus adquieuerit, alterius petitioni non praeiudicatur: idque ita rescriptum est.
同様に、二人の請求者のうち一人が敗訴してそれに服した場合でも、もう一人の請求には不利益が及ばない。 そして、このことはそのように勅答されている。
scientibus sententia, quae inter alios data est, obest, cum quis de ea re, cuius actio uel defensio primum sibi competit, sequentem agere patiatur, ueluti si creditor experiri passus sit debitorem de proprietate pignoris, aut maritus socerum uel uxorem de proprietate rei in dote acceptae, aut possessor uenditorem de proprietate rei emptae: et haec ita ex multis constitutionibus intellegenda sunt.
他者の間で下された判決が、事情を知っている者に不利益を与えるのは、ある者が、自らに第一に訴権または抗弁が属するような事項について、次順位の者が訴訟を行うのを許容する場合である。 例えば、債権者が、質物の所有権をめぐって債務者が訴訟を争うのを許容した場合や、あるいは、夫が、持参金として受け取った物の所有権について、義父または妻が訴訟をするのを許容した場合や、あるいは、占有者が、購入した物の所有権について、売主が訴訟をするのを許容した場合である。 そしてこれらのことは、多くの憲章からそのように理解されるべきである。
cur autem his quidem scientia nocet, superioribus uero non nocet, illa ratio est, quod qui scit coheredem suum agere, prohibere eum, quo minus uti uelit propria actione uel defensione utatur, non potest: is uero, qui priorem dominum defendere causam patitur, ideo propter scientiam praescriptione rei quamuis inter alios iudicatae summouetur, quia ex uoluntate eius de iure, quod ex persona agentis habuit, iudicatum est.
しかし、なぜ後者の人々には知悉が害を及ぼし、前者の人々には害を及ぼさないのかというと、その理由は次の通りである。 すなわち、共同相続人が訴訟を行っていることを知っている者は、その共同相続人が使いたいと望む自分自身の訴権や抗弁を用いることを禁止することができない。 これに対して、前の所有者が事件を防御するのを許容する者は、その他者間で下された判決であるにもかかわらず、その知悉ゆえに、既判力(判決の抗弁)によって排除される。 なぜなら、訴訟を行った者の人格に基づいて自分が有していた権利について、彼の意志によって判決が下されたからである。
nam et si libertus meus me interueniente seruus uel libertus alterius iudicetur, mihi praeiudicatur.
というのも、私の解放奴隷が、私の関与のもとで、他人の奴隷または解放奴隷であると判決された場合にも、私に不利益が及ぶからである。
diuersa causa est, si fundum a te Titius petierit, quem ego quoque, sed non ex persona Titii ad me pertinere dico: nam quamuis contra Titium me sciente iudicatum sit, nullum tamen praeiudicium patior, quia neque ex eo iure, quo Titius uictus est, uindico, neque potui Titio intercedere, quo minus iure suo utatur, sicuti et de coherede supra diximus.
事情が異なるのは、ティティウスがあなたから土地を請求し、私もまたその土地が私に属すると主張するが、ティティウスの地位からではなく別個の理由から主張する場合である。 というのも、ティティウスに対して、私がそれを知っている中で判決が下されたとしても、私は何ら不利益を被らないからである。 なぜなら、私はティティウスが敗訴したその権利に基づいて請求しているわけではなく、また上に共同相続人について述べたのと同様に、ティティウスが彼自身の権利を用いることを私が妨げることもできなかったからである。