Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §42.1.6.pr-42.1.6.3

資力恩恵と加害者引渡を伴う判決の性質

6857 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

兵士の支払債務における資力恩恵、加害者引き渡しを伴う敗訴判決の性質、債務者の財産を不当に処分した者の不法行為責任、および判決債務の訴えの相続性について説明している。

[IDEM libro sexagensimo sexto ad edictum. ]
[同じく(ウルピアーヌス)著『告示註釈』第66巻] 兵役に従事して給与を得ていた兵士は、敗訴宣告を受けた場合、彼が支払うことのできる限度においてのみ支払うことを強制される。
§42.1.6.prMiles, qui sub armata militia stipendia meruit, condemnatus eatenus, qua facere potest, cogitur soluere.
「十(の支払い)または加害者の引き渡し」を宣告された者は、判決債務の訴えにおいて十(の支払い)の義務を負う。
§42.1.6.1Decem aut noxae dedere condemnatus iudicati in decem tenetur: facultatem enim noxae dedendae ex lege accipit.
なぜなら、加害者を引き渡す権能は法律から得られるからである。
at is, qui stipulatus est decem aut noxae dedere, non potest decem petere, quia in stipulatione singula per se ueniunt ea, quae singula separatim stipulari possumus: at iudicium solius noxae deditionis nullum est, sed pecuniariam condemnationem sequitur.
これに対して、十または加害者の引き渡しを問答契約した者は、十(のみ)を請求することはできない。 なぜなら、問答契約においては、我々が個々に別々に問答契約しうる事柄が、それぞれ単独で入り込むからである。 しかし、加害者の引き渡しのみの裁判というものは存在せず、金銭による敗訴宣告に随伴するものである。
et ideo iudicati decem agitur, his enim solis condemnatur: noxae deditio in solutione est, quae e lege tribuitur.
したがって、判決債務の訴えは十について提起される。 なぜなら、この(金銭)についてのみ彼に敗訴が宣告されるからである。 加害者の引き渡しは、支払いの段階におけるものであり、法律によって与えられるものである。
§42.1.6.2Qui iudicati bona auctoritate sua distraxit, furti actione et ui bonorum raptorum ei tenetur.
判決債務者の財産を自己の権限で処分した者は、彼に対して、窃盗の訴えおよび強奪財産の訴えの責任を負う。
§42.1.6.3Iudicati actio perpetua est et rei persecutionem continet: item heredi et in heredem competit.
判決債務の訴えは永続的であり、物の追及を内容とする。 同様に、相続人のためにも、また相続人に対しても認められる。

語釈・文法注

  1. §42.1.6.preatenus, qua — 副詞 eatenus(そこまで)と関係副詞 qua(〜する限りにおいて)の組み合わせで、通常 eatenus, quatenus と表現されるものを代用している。債務者が資力の限度でしか義務を負わない「資力恩恵」(beneficium competentiae)を指す定型表現。
  2. §42.1.6.1iudicati — ここでの iudicati は「判決債務の訴え(actio iudicati)」の属格であり、actione が省略されている。tenetur(義務を負わされる、訴えられる)の理由や根拠を示す。後半の §42.1.6.2 の qui iudicati bona... の iudicati(判決を受けた者、債務者)とは文脈上区別される。
  3. §42.1.6.1singula per se ueniunt ea, quae singula separatim stipulari possumus — 主句の主語 ea(中性複数)を関係節 quae...possumus(私たちが個別に約束させることができるもの)が修飾する構造。問答契約(stipulatio)の文言の厳格性を説明しており、選択的債権であっても契約上はそれぞれ独立した個別の対象として算入されることを示す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §42.1.6.pr-42.1.6.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:42.1.6.pr-42.1.6.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。