Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §42.1.59.pr-42.1.59.3

判決における金額明示と被告死亡後の判決の無効

6911 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

判決における金額明示の基準と、利息の不確定な有罪宣告の不適当さ、および被告の死亡により失効した最終呼出に基づく判決の無効について説明している。

[IDEM libro quarto de omnibus tribunalibus. ] §42.1.59.prIn summa sufficiet, si expresserit iudex summam in sententia soluique iusserit uel praestari uel quo alio uerbo hoc significauerit.
[同上、すべての裁判所について第四巻] 要するに、裁判官が判決の中に金額を明示し、かつそれが支払われるべきこと、または履行されるべきことを命じたか、あるいは何か他の言葉でこのことを表現したならば、それで十分であろう。
§42.1.59.1Amplius est rescriptum, etsi in sententia non sit summa adiecta, si tamen is qui petit summam expresserit et iudex ait: 'solue, quod petitum est' uel 'quantum petitum est', ualere sententiam.
さらに、たとえ判決の中に金額が付加されていなくても、もし請求者が金額を明示しており、裁判官が「請求されたものを支払え」、あるいは「請求された額だけ支払え」と言ったならば、判決は有効であると勅答されている。
§42.1.59.2Qui sortis quidem condemnationem faciunt, de usuris autem ita pronuntiant 'usurae si quae competunt' uel 'quae competunt, ut praestentur', non recte pronuntiant: debent enim de usuris quoque cognoscere et certam facere condemnationem.
元本については有罪宣告をするものの、利息については「もし何らかの該当する利息があれば」、あるいは「該当するものが履行されるように」と宣告する人々は、正しく宣告していない。 なぜなら、彼らは利息についても審理し、かつ有罪宣告を確定的なものにしなければならないからである。
§42.1.59.3Si quis ex edicto peremptorio post mortem sit condemnatus, non ualet sententia, quia morte rei peremptorium soluitur.
もし誰かが最終呼出に基づいて死亡した後に有罪宣告を受けたならば、判決は有効ではない。 なぜなら、被告の死亡によって最終呼出は失効するからである。
ideoque, ut in re integra, de causa notio praestabitur et quod optimum patuerit, statuetur.
それゆえ、いまだ何ら決定されていない状態におけるように、事件についての審理が行われ、最も適切であると判明したことが決定されるであろう。

語釈・文法注

  1. §42.1.59.prsoluique iusserit uel praestari — solui(支払われること)および praestari(履行されること)は現在受動不定詞であり、前出の summam を意味上の主語とする対格不定詞構文を形成し、iusserit(命じた)の目的語となっている。
  2. §42.1.59.1ualere sententiam — rescriptum est(勅答された)の主語となる対格不定詞句。etsi 節および si 節という長い条件節が挿入されているため、主節の述語動詞から離れているが、これが勅答の内容(判決が有効であること)を表している。
  3. §42.1.59.3ut in re integra — 「未着手の事案におけるように」という意味。被告の死亡によって判決(あるいは最終呼出)が無効となったため、以前の法的手続きによる影響を受けず、最初からやり直す状態を指す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §42.1.59.pr-42.1.59.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:42.1.59.pr-42.1.59.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。