Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §42.1.31.pr

弁済猶予の付与と不服従者への質物差押売却

6883 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

債務者への支払猶予とその延長についての一般原則を示し、反抗的な債務者に対して質物の差し押さえと売却を認める神君ピウスの勅答の書式を提示する。

[CALLISTRATUS libro secundo cognitionum. ] §42.1.31.prDebitoribus non tantum petentibus dies ad soluendum dandi sunt, sed et prorogandi, si res exigat: si qui tamen per contumaciam magis, quam quia non possint explicare pecuniam, differant solutionem, pignoribus captis compellendi sunt ad satisfaciendum ex forma, quam Cassio proconsuli diuus Pius in haec uerba rescripsit: 'His, qui fatebuntur debere aut ex re iudicata necesse habebunt reddere, tempus ad soluendum detur, quod sufficere pro facultate cuiusque uidebitur: eorum, qui intra diem uel ab initio datum uel ex ea causa postea prorogatum sibi non reddiderint, pignora capi eaque, si intra duos menses non soluerint, uendantur: si quid ex pretiis supersit, reddatur ei, cuius pignora uendita erant'.
[カリストラトゥス、特別審理集第二巻] 債務者に対しては、彼らが求める場合に支払いのための期限が与えられるべきであるだけでなく、状況が要求するならば、延長されるべきでもある。 しかしながら、資金を調達できないからというよりは、むしろ反抗によって支払いを引き延ばす者たちがいるならば、彼らは質物を差し押さえることによって、神君ピウスがプロコンスル・カッシウスに次の文言で勅答した書式に従って弁済するように強制されるべきである。 「債務があることを自認する者、あるいは判決に基づいて返還する義務を負う者たちに対しては、各人の資力に応じて十分であると見なされる支払いのための猶予期間が与えられるべきである。 当初自分たちに与えられた、あるいはその理由によって後に自分たちのために延長された期限内に支払いをしなかった者たちの質物は差し押さえられ、もし彼らが二ヶ月以内に支払わなければ、それらは売却されるべきである。 売却代金から残余があるならば、質物を売却された者にそれが返還されるべきである。 」

語釈・文法注

  1. §42.1.31.prnon tantum petentibus dies ad soluendum dandi sunt, sed et prorogandi — 主動詞 dandi sunt の主語は dies であり、後半の prorogandi (sunt) でも共通。petentibus は与格の名詞的用法または debitoribus に係り、「求める者たちに」あるいは「彼らが求める場合に」の意味。分詞と形容詞的動名詞(dandi, prorogandi)が対比されている。
  2. §42.1.31.prsibi — 再帰代名詞 sibi は、関係節の主語 qui(債務者たち)を指し、datum および prorogatum に係る(「自分たちに与えられた、あるいは延長された」)。non reddiderint の与格補語(「債権者に」)と解釈する余地もあるが、前者の方が構文上自然である。
  3. §42.1.31.prpignora capi eaque ... uendantur — 勅答の内容を伝える間接話法において、不定詞構文(pignora capi)と接続法(uendantur)が混在している。capi は pignora を主語とする受動態現在不定詞で、命令や決定を表す非人称表現(oportet や iubetur 等)の省略、あるいは前の tempus ... detur から続く命令的ニュアンスの継続と解釈される。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §42.1.31.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:42.1.31.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。