[CELSUS libro uicensimo tertio digestorum. ] §41.2.18.prQuod meo nomine possideo, possum alieno nomine possidere: nec enim muto mihi causam possessionis, sed desino possidere et alium possessorem ministerio meo facio.
[ケルスス、『学説彙纂』第二十三巻] 自分が自分の名義で占有しているものを、他人の名義で占有することができる。 というのも、私は自分に対して占有の権原を変更するのではなく、占有することをやめ、私の奉仕によって他者を占有者にするからである。
nec idem est possidere et alieno nomine possidere: nam possidet, cuius nomine possidetur, procurator alienae possessioni praestat ministerium.
また、占有することと他人の名義で占有することとは同一ではない。 なぜなら、その名義で占有されている者が占有するのであり、代理人は他人の占有に対して奉仕を提供するからである。
§41.2.18.1Si furioso, quem suae mentis esse existimas, eo quod forte in conspectu inumbratae quietis fuit constitutus, rem tradideris, licet ille non erit adeptus possessionem, tu possidere desinis: sufficit quippe dimittere possessionem, etiamsi non transferas.
もしあなたが、狂者を(彼がたまたま見かけ上の平穏な状態にあったという理由で)正気であると判断して物を引き渡した場合、たとえ彼が占有を取得しないとしても、あなたは占有することをやめる。 なぜなら、たとえ移転しないとしても、占有を放棄することで十分だからである。
illud enim ridiculum est dicere, quod non aliter uult quis dimittere, quam si transferat: immo uult dimittere, quia existimat se transferre.
なぜなら、「移転するのでなければ放棄することを望まない」と言うのは滑稽だからである。 むしろ、彼は自分が移転していると信じているがゆえに、放棄することを望んでいるのである。
§41.2.18.2Si uenditorem quod emerim deponere in mea domo iusserim, possidere me certum est, quamquam id nemo dum attigerit: aut si uicinum mihi fundum mercato uenditor in mea turre demonstret uacuamque se possessionem tradere dicat, non minus possidere coepi, quam si pedem finibus intulissem.
もし私が、購入した物を私の家に置くよう売主に命じたならば、まだ誰一人それに触れていなくても、私が占有していることは確実である。 あるいは、私が買い取った隣の土地を、売主が私の塔から指し示し、自分が空いている占有を引き渡すと述べるならば、私がその境界の中に足を踏み入れたのと同様に、私は占有を始めたことになる。
§41.2.18.3Si, dum in alia parte fundi sum, alius quis clam animo possessoris intrauerit, non desisse ilico possidere existimandus sum, facile expulsurus finibus, simul sciero.
もし私が土地の別の場所にいる間に、他の誰かが占有者の意図をもって密かに立ち入ったとしても、私がそれを知るやいなや容易に境界から追い出すことができるのであるから、私が直ちに占有をやめたとみなされるべきではない。
§41.2.18.4Rursus si cum magna ui ingressus est exercitus, eam tantummodo partem quam intrauerit optinet.
他方、もし大勢の者が大きな暴力をもって侵入したならば、彼らは自分が立ち入ったその部分だけを掌握する。