Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §41.1.65.pr-41.1.65.4

手紙の所有権移転時期と河川に生じた島の帰属

6695 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

手紙の所有権が移転する時期(配達人への引き渡し時か、名宛人への到達時か)と、公の川に現れた島(通常の固着した島と浮島)の所有権帰属および測定基準について論じている。

[LABEO libro sexto pithanon a PAULO epitomatorum. ] §41.1.65.prSi epistulam tibi misero, non erit ea tua, antequam tibi reddita fuerit.
[ラベオー、『ピタノーン(説得的議論)』第6巻、パウルス縮約版より] もし私があなたに手紙を送ったとしても、それがあなたに届けられるまでは、それはあなたのものにはならない。
PAULUS: immo contra: nam si miseris ad me tabellarium tuum et ego rescribendi causa litteras tibi misero, simul atque tabellario tuo tradidero, tuae fient.
パウルス:いや、それどころか、もしあなたが私のもとにあなたの使者を送り、私が返信のためにあなた宛てに手紙を送ったならば、その使者に手紙を引き渡した瞬間に、それらはあなたのものになる。
idem accidet in his litteris, quas tuae dumtaxat rei gratia misero, ueluti si petieris a me, uti te alicui commendarem, et eas commendaticias tibi misero litteras.
同じことが、専らあなた自身の用事のために私が送った手紙、例えば、あなたが誰かに自分を推薦してくれるよう私に頼み、私がその推薦状をあなた宛てに送った場合にも起こる。
§41.1.65.1Si qua insula in flumine propria tua est, nihil in ea publici est.
もし川の中のある島があなた個人のものであるなら、その島の中に公のものは何もない。
PAULUS: immo in eo genere insularum ripae flumini et litora mari proxima publica sunt, non secus atque in continenti agro idem iuris est.
パウルス:いや、この種の島々においては、川に近い岸や、海に最も近い渚は公のものであり、それは陸地の土地において同じ法が適用されるのと同様である。
§41.1.65.2Si qua insula in flumine publico proxima tuo fundo nata est, ea tua est.
もし公の川において、あなたの土地に最も近い場所に島が生じたなら、それはあなたのものになる。
PAULUS: uideamus ne hoc falsum sit de ea insula, quae non ipsi alueo fluminis cohaeret, sed uirgultis aut alia qualibet leui materia ita sustinetur in flumine, ut solum eius non tangat, atque ipsa mouetur: haec enim propemodum publica atque ipsius fluminis est insula.
パウルス:このことが、川底自体に固着しておらず、潅木やその他の何らかの軽い物質によって川の中に支えられているため、川底に触れず、それ自体が動くような島については、誤りではないか検討してみよう。 というのも、このようなものは、ほぼ公のものであり、川自体の島であるからだ。
§41.1.65.3PAULUS: si insula in flumine nata tua fuerit, deinde inter eam insulam et contrariam ripam alia insula nata fuerit, mensura eo nomine erit instruenda a tua insula, non ab agro tuo, propter quem ea insula tua facta fuerit: nam quid interest, qualis ager sit, cuius propter propinquitatem posterior insula cuius sit quaeratur?
パウルス:もし川の中に生じた島があなたのものになり、その後、その島と対岸との間に別の島が生じた場合、その件に関する測定は、あなたの島から行われるべきであり、その島があなたのものとなる原因となったあなたの土地から行われるべきではない。 というのも、その後から生じた島が誰のものになるかが、その近さによって問われる土地が、どのような土地であるかに、何の重要性があろうか。
§41.1.65.4Si id quod in publico innatum aut aedificatum est, publicum est, insula quoque, quae in flumine publico nata est, publica esse debet.
もし公有地において生じたもの、あるいは建てられたものが公のものであるなら、公の川において生じた島もまた、公のものでなければならない。

語釈・文法注

  1. §41.1.65.2uideamus ne hoc falsum sit — 接続法現在1人称複数の uideamus(検討しよう)に、否定の疑念を表す ne 節(〜ではないか、〜のおそれがある)が続いている。全体として「これが誤りではないかどうか検討しよう」という意味になり、慎重な疑念を表現する。
  2. §41.1.65.3nam quid interest, qualis ager sit, cuius propter propinquitatem posterior insula cuius sit quaeratur? — 主節 quid interest に間接疑問節 qualis ager sit(土地がどのようなものであるか)が続く。この ager を先行詞とする関係代名詞 cuius(1つ目)が関係節を導き、その関係節の中にさらに posterior insula cuius sit quaeratur という受動態動詞 quaeratur を伴う間接疑問節が埋め込まれている。2つ目の cuius は疑問代名詞の属格で、「(後発の島が)誰のものであるか」を意味する。構造としては「その[土地の]近接性のゆえに、後発の島が誰のものであるかが問われるような土地」となる。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §41.1.65.pr-41.1.65.4. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:41.1.65.pr-41.1.65.4

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。