[IDEM libro quadragensimo quarto digestorum. ]
[同人、『学説彙纂』第44巻] 質に入れられた奴隷を通じて債権者に占有が取得されることはない。
§41.1.37.prPer seruum, qui pignori datus est, creditori nec possessio adquiritur, quia nec stipulatione nec traditione nec ullo alio modo per eum seruum quicquam ei adquiritur, quamuis possessio penes eum sit.
なぜなら、たとえ彼の手元に占有があるとしても、問答契約によっても、引渡しによっても、その他いかなる方法によっても、その奴隷を通じて彼に何かが取得されることはないからである。
§41.1.37.1Si unus ex dominis seruo communi pecuniam donauit, in potestate domini est, quemadmodum seruo communi pecuniam donet.
共有主の一人が共有の奴隷に金を贈与した場合、どのようにして共有の奴隷に金を贈与するかは、その主人の権限内にある。
nam si hoc solum egerit, ut ea separetur a suis rationibus et in peculio serui sit, manebit eiusdem domini proprietas: si uero eo modo pecuniam seruo communi donauerit, quomodo alienis seruis donare solemus, fiet sociorum communis pro portione, quam in seruo habebunt.
というのも、もし彼が、その金が自分自身の勘定から切り離されて奴隷のペクリウムに入るということだけを意図したならば、その同じ主人の所有権がとどまるであろう。 しかし、もし彼が、他人の奴隷に贈与するのと同様の方法で共有の奴隷に金を贈与したならば、それは共有者たちがその奴隷に対して有している持分の割合に応じて、彼らの共有となる。
§41.1.37.2Sed ut sequens quaestio locum habeat, constituamus socium ita seruo communi pecuniam donasse, ut proprietatem suam manere uellet.
しかし、次の問いが成り立つようにするために、共有者が共有の奴隷に対して、自らの所有権がとどまることを望むような形で金を贈与したと仮定しよう。
si ex hac pecunia seruus fundum comparauerit, erit is fundus communis sociorum pro portione dominii: nam et si furtiuis nummis seruus communis fundum comparauerit, sociorum erit pro portione dominii.
もし奴隷がこの金から土地を購入したならば、その土地は所有権の割合に応じて共有者たちの共有となる。 なぜなら、たとえ共有の奴隷が盗んだ硬貨で土地を購入したとしても、それは所有権の割合に応じて共有者たちのものとなるからである。
neque enim ut fructuarius seruus ex re fructuarii non adquirit proprietario, ita et communis seruus ex re alterius domini non adquirit alteri domino.
というのも、使用収益権の対象である奴隷が、使用収益権者の財産から所有権者に取得させないのと同じように、共有の奴隷が、一方の主人の財産から他方の主人に取得させない、ということはないからである。
sed quemadmodum in his, quae aliunde adquiruntur, diuersa condicio est fructuarii et serui communis, ueluti cum alter fructuario non adquirat, alter dominis adquirat: ita quod ex re quidem fructuarii adquisitum fuerit, ad eum solum pertinebit, quod ex re alterius domini seruus communis adquisierit, ad utrumque dominum pertinebit.
しかし、他から取得されるものにおいて、使用収益権のある奴隷と共有の奴隷の状況が異なっており、たとえば一方が使用収益権者に取得させないのに対し、他方は主人たちに取得させるように、使用収益権者の財産から取得されたものは彼だけに帰属するが、共有の奴隷が一方の主人の財産から取得したものは、両方の主人に帰属するのである。
§41.1.37.3Sicut seruus communis stipulando nominatim alteri ex dominis, ita per traditionem accipiendo soli ei adquirit.
共有の奴隷が、主人のうちの一人の名を指名して問答契約を結ぶことによって同様に、引渡しによって受け取ることによっても、その主人だけに取得させる。
§41.1.37.4Quod unius seruus per traditionem accipiendo se accipere dixerit domino et Titio, partem domino adquiret, in parte nihil agit.
一人の所有する奴隷が、引渡しによって受け取るに際して、自分が主人とティティウスのために受け取ると言った場合、彼は一部を主人に取得させるが、一部については何の効果も生じない。
§41.1.37.5Fructuarius seruus si dixerit se domino proprietatis per traditionem accipere, ex re fructuarii totum domino adquiret: nam et sic stipulando ex re fructuarii domino proprietatis adquireret.
使用収益権の対象である奴隷が、自分が所有権者のために引渡しによって受け取ると言った場合、たとえ使用収益権者の財産からであっても、そのすべてを所有権者に取得させる。 なぜなら、そのように問答契約を結ぶことによっても、使用収益権者の財産から所有権者に取得させるであろうからである。
§41.1.37.6Si, cum mihi donare uelles, iusserim te seruo communi meo et Titii rem tradere isque hac mente acciperet, ut rem Titii faceret, nihil agetur: nam et si procuratori meo rem tradideris, ut meam faceres, is hac mente acceperit, ut suam faceret, nihil agetur.
もし、あなたが私に贈与することを望んでいたときに、私があなたに、私とティティウスの共有の奴隷に物を引き渡すよう命じ、その奴隷がそれをティティウスのものにするという意図で受け取ったならば、何の効果も生じない。 というのも、たとえあなたが私の代理人に、私のものにするために物を引き渡し、その代理人がそれを自分のものにするという意図で受け取ったとしても、何の効果も生じないからである。
quod si seruus communis hac mente acceperit, ut duorum dominorum faceret, in parte alterius domini nihil agetur.
しかし、もし共有の奴隷が、二人の主人のものにするという意図で受け取ったならば、他方の主人の持分については何の効果も生じない。