[POMPONIUS libro trigensimo ad Sabinum. ] §41.1.27.prQuidquid infecto argento alieni argenti addideris, non esse tuum totum argentum fatendum est: at contra si tuum scyphum alieno plumbo plumbaueris alienoue argento ferruminaueris, non dubitatur scyphum tuum esse et a te recte uindicari.
[ポンポニウス、『サビヌス註釈』第30巻] 加工されていない銀に他人の銀を何であれ付け加えた場合、その銀の全体があなたのものになるわけではないと認めざるを得ない。 しかしこれとは逆に、もしあなたが自分の杯を他人の鉛で鑞付けし、あるいは他人の銀で溶接したならば、その杯はあなたのものであり、あなたによって正当に回収請求されうることには疑いがない。
§41.1.27.1Ubi simul plura contribuuntur, ex quibus unum medicamentum fit, aut coctis odoribus unguenta facimus, nihil hic suum uere dicere potest prior dominus: quare potissimum existimari, cuius nomine factum sit, eius esse.
複数のものが同時に混ぜ合わされて、それらから一つの薬が作られる場合、あるいは煮沸された香料から私たちが香油を作る場合、以前の所有者は誰一人として、ここでは自分のものだと真に言うことはできない。 したがって、それが誰の名において作られたかによって、その者の所有に帰すると見なすのが最も適切である。
§41.1.27.2Cum partes duorum dominorum ferrumine cohaereant, hae cum quaereretur utri cedant, Cassius ait pro portione rei aestimandum uel pro pretio cuiusque partis.
二人の所有者の部分が溶接によって結合しているとき、これらがどちらに従属するかが問われた場合、カッシウスは、物の割合に応じて、あるいは各部分の価格に応じて評価されるべきだと言う。
sed si neutra alteri accessioni est, uideamus, ne aut utriusque esse dicenda sit, sicuti massa confusa, aut eius, cuius nomine ferruminata est.
しかし、どちらも他方の従属物ではない場合、混合された塊のように両者の所有に属すると言うべきか、あるいはそれが誰の名において溶接されたかによってその者の所有に属すると言うべきか、検討してみよう。
sed Proculus et Pegasus existimant suam cuiusque rem manere.
しかし、プロクルスとペガサスは、各人の固有の物がそのまま残ると考えている。