[PAULUS libro quarto decimo ad Sabinum. ] §41.1.26.prSed si meis tabulis nauem fecisses, tuam nauem esse, quia cupressus non maneret, sicuti nec lana uestimento facto, sed cupresseum aut laneum corpus fieret.
[パウルス、『サビヌス註釈』第14巻] しかし、もしあなたが私の板で船を造ったなら、その船はあなたのものとなる。 なぜなら、衣類が作られたときに羊毛がそのまま残らないのと同様に、イトスギ材もそのまま残るわけではなく、イトスギ製あるいは羊毛製の実体となるからである。
Proculus indicat hoc iure nos uti, quod Seruio et Labeoni placuisset: in quibus propria qualitas exspectaretur, si quid additum erit toto cedit, ut statuae pes aut manus, scypho fundus aut ansa, lecto fulcrum, naui tabula, aedificio cementum: tota enim eius sunt, cuius ante fuerant.
プロクルスは、私たちがセルウィウスとラベオの支持した法を採用していると指摘している。 すなわち、それ自体の固有の特質が期待される物においては、何かが付け加えられた場合、それは全体に従属する。 たとえば、彫像に対する足や手、杯に対する底や取っ手、寝台に対する支柱、船に対する板、建物に対する石材のごときである。 なぜなら、全体は、以前にそれが属していた者のものだからである。
§41.1.26.1Arbor radicitus eruta et in alio posita priusquam coaluerit, prioris domini est, ubi coaluit, agro cedit, et si rursus eruta sit, non ad priorem dominum reuertitur: nam credibile est alio terrae alimento aliam factam.
根こそぎ引き抜かれて他の土地に植えられた樹木は、活着する前は、以前の所有者に属する。 活着したときは、土地に属する。 そして、もし再び引き抜かれたとしても、以前の所有者には戻らない。 なぜなら、大地の異なる養分によって、別の樹木になったと考えられるからである。
§41.1.26.2Si meam lanam infeceris, purpuram nihilo minus meam esse Labeo ait, quia nihil interest inter purpuram et eam lanam, quae in lutum aut caenum cecidisset atque ita pristinum colorem perdidisset.
もしあなたが私の羊毛を染めたとしても、その紫の羊毛はやはり私のものであるとラベオは言う。 なぜなら、紫の羊毛と、泥や汚物に落ちて元の色を失った羊毛との間には、何の違いもないからである。