Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §40.9.7.pr-40.9.7.1

遺言補書による解放の詐害性と未成年者による法の潜脱

6529 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

§40.9.7.prでは、健全な資産状況で確認された遺言補書であってもその後の詐害的意図による自由の付与は法的に無効となることが論じられ、§40.9.7.1では、20歳未満の者が法規制を回避するために他人に奴隷を譲渡して解放させた場合の違法性が示されている。

[IULIANUS libro secundo ad Urseium Ferocem. ] §40.9.7.prSi quis integris facultatibus codicillos confirmauit, deinde, cum consilium creditorum fraudandorum cepisset, libertates codicillis dederit, optineri non potest, quo minus lege libertates interpellarentur: nam consilium testatoris fraudulentum non eo tempore obseruatur, quo codicilli confirmantur, sed quo libertas codicillis datur.
[ウルセイウス・フェロクスへの注釈第2巻におけるユリアヌス] もしある者が資産が健全な状態で遺言補書を確認し、その後、債権者を欺く意図を抱いた上で、遺言補書によって自由を与えたならば、法律によってその自由が妨げられることを免れることはできない。 なぜなら、遺言者の詐害的意図が考慮されるのは、遺言補書が確認される時点ではなく、遺言補書によって自由が与えられる時点だからである。
§40.9.7.1Minor annis uiginti cum seruum manumittere uellet nec iustam causam ad consilium manumittendi haberet, tibi eum ut manumitteres dedit: negauit eum Proculus liberum esse, quoniam fraus legi facta esset.
20歳未満の者が奴隷を解放したいと望んだものの、解放のための正当な理由を持たなかったため、あなたにその奴隷を解放させるために与えた場合、プロクルスは、法に対する潜脱が行われたという理由で、その奴隷が自由の身であることを否定した。

語釈・文法注

  1. §40.9.7.proptineri non potest, quo minus lege libertates interpellarentur — optineri non potest(認められ得ない)に続く quo minus 節。否定的な表現に伴い、「法律によって自由(の付与)が妨げられることを阻止することはできない」、すなわち「法律によって当然にその自由の付与は妨げられる(無効となる)」という意味になる。
  2. §40.9.7.1fraus legi facta esset — fraus(欺き、潜脱)に与格 legi(法に対して)が組み合わさった表現。20歳未満の主人が奴隷解放に課される法(アエリア・センティア法)の制限を回避する意図で、他人に奴隷を譲渡して解放させた行為を法潜脱とみなしている。接続法 facta esset はプロクルスが述べた主観的・間接的な理由を示す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §40.9.7.pr-40.9.7.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:40.9.7.pr-40.9.7.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。