[IDEM libro octauo ad legem Iuliam et Papiam.
[同じ著者、『ユリウス・パピウス法注解』第8巻より。
] §40.9.32.prSi non uoluntate patroni is, qui in eius potestate sit, iusiurandum adegerit uel stipulatus fuerit, ne nubat, nisi id patronus remittat aut liberabit libertam, incidet in legem: uidebitur enim id ipsum dolo malo facere.
] もしパトローヌスの意思によらずに、その権力下にある者が、結婚しないよう誓約を強いるか、または約定を交わした場合、パトローヌスがその誓約や約定を免除するか、またはその女解放奴隷を解放するのでなければ、その者は法に抵触することになる。 なぜなら、まさにその行為自体を悪意をもって行っているとみなされるからである。
§40.9.32.1Non prohibentur lege Aelia Sentia patroni a libertis mercedes capere, sed obligare eos: itaque si sponte sua libertus mercedem patrono praestiterit, nullum huius legis praemium consequetur.
アイリウス・センティウス法によってパトローヌスが解放奴隷から報酬を受け取ることは禁止されておらず、彼らを法的に義務づけることが禁止されているのである。 したがって、もし解放奴隷が自発的にパトローヌスに報酬を提供したとしても、この法によるいかなる特典も得られない。
§40.9.32.2Is, qui operas aut in singulas eas certam summam promisit, ad hanc legem non pertinet, quoniam operas praestando potest liberari.
労役、または個々の労役に対して一定の金額を約束した者は、この法の適用を受けない。 なぜなら、労役を提供することによって解放されうるからである。
idem Octauenus probat et adicit: obligare sibi libertum, ut mercedem operarum capiat, is intellegitur, qui hoc solum agit, ut utique mercedem capiat, etiamsi sub titulo operarum eam stipulatus fuerit.
オクタウェヌスも同じことを承認し、さらに付け加えている。 すなわち、労役の報酬を受け取るために解放奴隷を自己に対して義務づけているとみなされるのは、たとえ労役という名目でそれを約定していたとしても、とにかく報酬を受け取ること、これのみを目的に行動している者である、と。