[HERMOGENIANUS libro primo iuris epitomarum.
[ヘルモゲニアヌス、『法学要綱抄』第1巻より。
] §40.9.27.prIn fraudem creditorum manumittitur liberque esse prohibetur, siue dies soluendae pecuniae iam cessit, siue in diem uel sub condicione sit debitum.
] 債権者を害する目的で解放される場合、金銭の支払期日がすでに到来している場合であれ、あるいは債務が期限付きもしくは条件付きである場合であれ、自由の身になることは禁じられる。
diuersa causa est legati sub condicione relicti: nam antequam condicio extiterit, inter creditores legatarius iste non habetur.
条件付きで遺贈された遺贈の場合は事情が異なる。 なぜなら、条件が成就するまでは、その受遺者は債権者のうちに数えられないからである。
ex omni autem causa creditoribus in hac parte lex Aelia Sentia prospexit, inter quos fideicommissarium etiam esse placuit.
しかし、エイリウス・センティウス法はこの点に関して、あらゆる原因から生じる債権者を配慮しており、その中には信託遺贈の受益者も含まれると解されている。
§40.9.27.1Pignori datus seruus, antequam debiti nomine fiat satis, sine consensu creditorum manumitti non potest.
質に入れられた奴隷は、債務の名目で弁済がなされる前は、債権者たちの合意なしには解放され得ない。
sed pupilli creditoris citra tutoris auctoritatem consensus nihil libertati prodest, sicuti non prodest, si fructuarius pupillus manumissioni similiter consentiat.
しかし、未成年被後見人である債権者が後見人の認可なしに与えた合意は、自由にとって何ら役立たない。 これは、未成年被後見人である果実収取権者が同様に合意する場合に役立たないのと同じである。