[HERMOGENIANUS libro primo iuris epitomarum. ] §40.9.27.prIn fraudem creditorum manumittitur liberque esse prohibetur, siue dies soluendae pecuniae iam cessit, siue in diem uel sub condicione sit debitum.
[헤르모게니아누스, 『법학요강초』 제1권으로부터.] 채권자를 해하기 위하여 해방된 노예는 자유인이 되는 것이 금지되니, 돈을 지급해야 할 기일이 이미 도래하였든, 혹은 채무가 기한부이거나 조건부이든 마찬가지이다.
diuersa causa est legati sub condicione relicti: nam antequam condicio extiterit, inter creditores legatarius iste non habetur.
조건부로 유증된 유산의 경우는 사정이 다르다. 왜냐하면 조건이 성취되기 전에는, 그 수증자는 채권자들 사이에 포함되지 않기 때문이다.
ex omni autem causa creditoribus in hac parte lex Aelia Sentia prospexit, inter quos fideicommissarium etiam esse placuit.
그러나 에일리우스 센티우스 법은 이 부분에 관하여 모든 원인으로 인한 채권자들을 배려하였으며, 이들 중에는 신탁유증의 수혜자도 포함되는 것으로 해석된다.
§40.9.27.1Pignori datus seruus, antequam debiti nomine fiat satis, sine consensu creditorum manumitti non potest.
질권으로 제공된 노예는 채무의 명목으로 변제가 이루어지기 전에는 채권자들의 동의 없이 해방될 수 없다.
sed pupilli creditoris citra tutoris auctoritatem consensus nihil libertati prodest, sicuti non prodest, si fructuarius pupillus manumissioni similiter consentiat.
그러나 미성년 피후견인인 채권자가 후견인의 인가 없이 한 동의는 자유를 위해 아무런 소용이 없으며, 이는 미성년 피후견인인 과실수취권자가 마찬가지로 해방에 동의하는 경우에 소용이 없는 것과 같다.