Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §40.7.22.pr-40.7.22.2

自由獲得のための金銭の相続人と部外者への配分

6493 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

条件付き解放奴隷が自由を得るために支払うべき金銭の、相続人および部外者(第三者)への分配比率(相続分比例と均等配分)についてパウルスが解説する。

[PAULUS libro tertio ad Vitellium. ] §40.7.22.prQui pecuniam dare iussus est, nisi adiectum sit, cui det, heredibus dare debet pro partibus hereditariis: pro ea enim parte quisque accipere debet, pro qua dominus est.
[パウルス、ヴィテッリウス註解書第3巻] 金銭を支払うよう命じられた者は、誰に支払うべきかが付記されていない限り、相続人たちに対して相続分に応じて支払わねばならない。 なぜなら、各自が主人であるその割合に応じて受け取るべきだからである。
§40.7.22.1Si quidam ex heredibus, quibus dare debeat, nominati sint, dabit his pro hereditariis portionibus.
支払うべき相手である相続人たちのうち、特定の者が名指しされている場合には、彼はこれらの者に対して相続分に応じて支払うことになる。
§40.7.22.2Si heredibus nominatis etiam extraneus iunctus sit, extraneo uirilis, ceteris hereditariae dari debent: et si non solum Titium, sed etiam alios adiecisset, hos uirilem partem habituros, coheredes autem hereditarias Iulianus scribit.
名指しされた相続人たちに部外者も加えられている場合には、部外者には均等分が、その他の者には相続分が支払われねばならない。 そして、遺言者がティティウスだけでなく他の人々をも追加していたならば、これらの追加された者たちは均等分を、共同相続人たちは相続分を有することになる、とユリアヌスは書いている。

語釈・文法注

  1. 40.7.22.prpro ea enim parte quisque accipere debet, pro qua dominus est — 関係代名詞 `qua` の先行詞は `ea parte` であり、文全体の構造は「各自が(奴隷または遺産の)主人(共有者)であるその割合(`pars`)に応じて受け取るべきである」となる。`dominus` は各相続人が自らの相続分の範囲で奴隷の所有権(dominium)を有していることを指す。
  2. 40.7.22.2extraneo uirilis, ceteris hereditariae dari debent — `uirilis` は形容詞女性単数主格で、`pars` または `portio` が省略されており、単数動詞 `dari debet` を補って「部外者には均等分が(支払われるべきである)」と解する。一方、`ceteris hereditariae` では複数形 `partes` または `portiones` が省略されており、複数動詞 `dari debent` に一致する。
  3. 40.7.22.2hos uirilem partem habituros, coheredes autem hereditarias — `Iulianus scribit` に導かれる対格不定詞(A.C.I.)構文。`habituros [esse]` は未来分詞対格複数男性で、意味上の主語は `hos`(「これらの人々」、すなわち追加された複数の部外者)。`coheredes autem hereditarias` の後にも `partes habituros esse` が省略されている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §40.7.22.pr-40.7.22.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:40.7.22.pr-40.7.22.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。