Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §40.5.34.pr-40.5.34.2

信託解放者の変更制限と段階的遺贈の効力

6446 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ポンポニウスは、信託による自由の付与における解放者の変更制限、20歳未満の者による信託遺贈とアエリア・センティア法の不適用、および段階的な解放要請と最終的な直接の自由の遺贈が無効な中間遺贈を伴う場合の帰結について論じている。

[POMPONIUS libro tertio fideicommissorum. ] §40.5.34.prInuitus is, cui fideicommisso libertas relicta est, non est tradendus alii, ut ab eo manumittatur et fiat alterius libertus, quam qui rogatus est manumittere.
[POMPONIUS libro tertio fideicommissorum.] 信託遺贈によって自由を遺された者は、解放することを求められた者とは異なる者の解放奴隷となり、その他者によって解放されるために、本人の意に反してその他者へと引き渡されてはならない。
§40.5.34.1Campanus ait, si minor annis uiginti rogauerit heredem, ut proprium seruum manumittat, praestandam ei libertatem, quia hic lex Aelia Sentia locum non habet.
カンパーヌスは、もし20歳未満の者が相続人に対し、自身の奴隷を解放するよう求めたならば、その奴隷に自由が与えられるべきであると言う。 なぜなら、この場合にはアエリア・センティア法が適用されないからである。
§40.5.34.2Seruus legatus erat Calpurnio Flacco isque rogatus erat eum manumittere et, si non manumississet, idem seruus Titio legatus erat et is aeque rogatus erat, ut eum manumitteret: si non manumississet, liber esse iussus erat.
ある奴隷がカルプルニウス・フラックスに遺贈され、彼はその奴隷を解放するよう求められていた。 そして、もし彼が解放しなかったならば、同じ奴隷がティティウスに遺贈され、彼もまた同様にその奴隷を解放するよう求められていた。 もし彼も解放しなかったならば、その奴隷は自由であるよう命じられていた。
Sabinus dicit inutiliter legatum fore et ex testamento eum continuo liberum futurum.
サビヌスは、[これらの]遺贈は無効であり、その奴隷は遺言によって直ちに自由になるであろうと言う。

語釈・文法注

  1. §40.5.34.pralterius libertus, quam qui rogatus est manumittere — alterius と quam qui ... の相関。alterius は「他者の」を意味し、quam 以下が比較の基準となる。すなわち「解放することを求められた者とは異なる(他の)者の解放奴隷」という意味になる。
  2. §40.5.34.1minor annis uiginti — 比較級 minor に対する奪格表現。annis uiginti は比較の基準、あるいは性質の奪格として機能し、年齢(20歳未満)を表している。
  3. §40.5.34.2inutiliter legatum fore — legatum は中性名詞 legatum(遺贈)の対格で、間接話法における不定詞 fore の意味上の主語。最終的に条件付きで直接の自由(liber esse iussus erat)が規定されているため、中間段階の他人への遺贈はすべて最初から無効(inutiliter)になると解釈されている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §40.5.34.pr-40.5.34.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:40.5.34.pr-40.5.34.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。