Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §40.5.12.pr-40.5.12.2

信託遺贈による解放義務と国庫回収時の自由の効力

6422 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

モデスティヌスは、特定の遺言の文言から奴隷解放の義務を認めたアントニヌス帝の勅答、受遺者の死亡時における承継人の解放義務、および黙示の信託遺贈に伴い国庫が財産を回収した場合でも自由付与の効力が存続する旨の判断を提示する。

[IDEM libro singulari de manumissionibus. ] §40.5.12.prImperator Antoninus, cum Firmus Titiano tragoedos tres legasset et adiecisset: 'quos tibi commendo, ne cui alii seruiant', publicatis bonis Titiani rescripsit debere eos publice manumitti.
[同じ著者の、奴隷解放に関する一巻本から] アントニヌス帝は、フィルムスがティティアヌスに3人の悲劇役者を遺贈し、「彼らを汝に委ねる、彼らが他の誰にも仕えることのないように」と書き加えたとき、ティティアヌスの財産が没収されたため、彼らは公的に解放されるべきであると勅答した。
§40.5.12.1Et legatarius non minus quam heres rogari potest seruum manumittere et, si ante manumissionem decesserit, successores eius debent manumittere.
また、相続人と同様に受遺者も、奴隷を解放するよう求められ得るのであり、もし解放前に彼が死亡したならば、彼の承継人たちが解放しなければならない。
§40.5.12.2Diuus Antoninus et Pertinax rescripserunt hereditate fisco uindicata, quoniam tacite quis rogatus erat ei, qui capere non poterat, restituere hereditatem, et directo et per fideicommissum datas libertates deberi.
神君アントニヌスとペルティナクスは、取得能力のない者に遺産を返還することをある者が黙示的に求められていたという理由で遺産が国庫に回収されたとき、直接に与えられた自由も、信託遺贈によって与えられた自由も、依然として義務づけられる(=有効である)と勅答した。

語釈・文法注

  1. §40.5.12.prpublicatis bonis Titiani — 独立奪格。Titianusの財産が国庫に没収された状況を表し、これによって元の受遺者による解放が不可能になったため、皇帝が公的な解放を命じる動機となったことを示している。
  2. §40.5.12.2hereditate fisco uindicata, quoniam tacite quis rogatus erat ei, qui capere non poterat, restituere hereditatem, et directo et per fideicommissum datas libertates deberi — 主動詞 `rescripserunt` に導かれる対格不定詞(A.C.I.)構文。文の骨格は `rescripserunt... datas libertates deberi`(...与えられた自由が義務づけられる[有効である]と勅答した)であり、その前に独立奪格句 `hereditate... uindicata` と、さらにその理由を説明する `quoniam` 節が挿入されている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §40.5.12.pr-40.5.12.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:40.5.12.pr-40.5.12.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。