Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §40.4.53.pr

子の財産管理人への決済と遺言解放の条件成就

6401 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

遺言の条件(遺言者の息子への会計報告)について、その息子が成年した後に財産管理人に決済を行った場合における、条件成就の有効性と自由の承認に関する判断。

[IDEM libro quinto decimo responsorum.
[同人(パウルス)、『解答集』第十五巻における。
] §40.4.53.prLucius Titius seruo libertatem dedit, si rationem actus sui ex fide dedisset Gaio Seio filio suo: cum annos pubertatis egressus fuisset Gaius Seius, a curatoribus eiusdem conuentus seruus etiam apud iudicem omnibus satisfecit: exacta cautione a curatoribus pronuntiatum est liberum eum esse: nunc Gaius Seius filius testatoris negat curatoribus suis recte pecuniam inlatam: quaero, an iure soluta sit quantitas.
]\n\nルキウス・ティティウスは、自分の奴隷が自分の息子ガイウス・セイウスに対してその任務の会計を誠実に提出したならば、という条件で、彼に自由を与えた。 ガイウス・セイウスが思春期の年齢を過ぎたとき、同じ男の財産管理人たちによって催告された奴隷は、裁判官の前においてもすべての点について義務を果たした。 財産管理人たちによって保証が求められたうえで、彼が自由であることが宣言された。 今や遺言者の息子ガイウス・セイウスは、自分の財産管理人たちに対して金銭が正当に払い込まれたということを否定している。 私は、その額が法律上有効に支払われたのかどうかを尋ねる。
Paulus respondit curatoribus quidem adulescentis reliquam rationem, ut condicio testamento adscripta impleatur, non iure exsolutam uideri: sed si praesente adulescente pecunia illata est uel in rationibus eius relata, impletam condicionem uideri, ac si ipsi soluta fuisset.
パウルスは以下のように回答した。 遺言に書き加えられた条件が成就されるために、青年の財産管理人たちに対して残りの会計を決済することは、適法に行われたとは見なされない。 しかし、もしその青年の立ち会いのもとで金銭が払い込まれたか、あるいは彼の帳簿に計上されたならば、あたかも彼自身に支払われたかのように、条件は成就されたと見なされる。

語釈・文法注

  1. §40.4.53.prconuentus — 動詞 `conuenio`(法的に催告する、召喚する)の完了分詞受動態・男性単数主格で、主語の `seruus` を修飾している。
  2. §40.4.53.prreliquam rationem ... non iure exsolutam uideri — 動詞 `respondit` の目的語となる対格不定詞句。`reliquam rationem`(残余の会計報告)が不定詞 `exsolutam [esse]` の主格(対格不定詞の主語)であり、全体として `uideri`(〜と思われる)の主語(対格)となっている。
  3. §40.4.53.prac si ipsi soluta fuisset — `ac si` は反実仮想の比較(「あたかも〜であるかのように」)を導き、接続法過去完了 `fuisset` を伴う。`ipsi`(彼自身に)は強意代名詞 `ipse` の与格で、息子ガイウス・セイウスを指す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §40.4.53.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:40.4.53.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。