[MARCIANUS libro primo institutionum. ] §40.4.23.prTestamento manumissus ita demum fit liber, si testamentum ualeat et ex eo adita sit hereditas, uel si quis omissa causa testamenti ab intestato possideat hereditatem.
[マルキアヌス、法学提要第1巻における] 遺言によって解放された者は、遺言が有効であり、かつそれに基づいて相続が引き受けられた場合に限り、あるいは、誰かが遺言という原因を放棄して無遺言相続人として遺産を占有する場合にのみ、ようやく自由となる。
§40.4.23.1Testamento data libertas competit pure quidem data statim, quam adita fuerit hereditas uel ab uno ex heredibus: si in diem autem libertas data est uel sub condicione, tunc competit libertas, cum dies uenerit uel condicio extiterit.
遺言によって与えられた自由は、無条件で与えられたものである場合には、たとえ相続人のうちの一人からであっても相続が引き受けられるやいなや直ちに効力を生じる。 しかし、もし期限付きで、あるいは条件付きで自由が与えられたならば、その期限が到来するか、あるいは条件が成就したときに、自由は効力を生じる。