[PAULUS libro quinto decimo responsorum. ]
[パウルス、解答集第15巻から] パウルスは答えた。
§40.12.38.prPaulus respondit, si, ut proponitur, post perfectam sine ulla condicione emptionem postea emptor ex uoluntate sua litteras emisit, quibus profiteretur se post certum tempus manumissurum eum quem emerat, non uideri eas litteras ad constitutionem diui Marci pertinere.
もし提示されているように、いかなる条件もなしに売買が完了した後に、買い手が自らの意志により、自分が買い入れた者を一定期間の後に解放するつもりであることを言明する書面を発したとしても、その書面は神君マルクスの勅法に適用されるものとは見なされない。
§40.12.38.1Idem respondit constitutionem quidem diui Marci ad libertatem eorum mancipiorum pertinere, quae hac lege uenierint, ut post tempus manumitterentur: sed eundem fauorem libertatis consequendae causa etiam eam mereri, pro qua dominus pretium accepit, ut ancillam suam manumitteret, cum idem etiam libertam habiturus sit.
同人は答えた。 神君マルクスの勅法は確かに、一定の期間の後に解放されるという条件で売却されたそれらの奴隷の自由に適用されるものであるが、自由を獲得するためという同じ好意的扱いを受ける権利は、主人が自身の女奴隷を解放するために代金を受け取った場合のその女奴隷にも認められる。 なぜなら、主人は彼女を解放自由女としても持つことになるからである。
§40.12.38.2Quaesitum est, an emptor seruo recte libertatem dederit nondum pretio soluto.
代金が未だ支払われていないうちに、買い手が奴隷に正当に自由を与えたかどうかが問われた。
Paulus respondit seruum, quem uenditor emptori tradidit, si ei pro pretio satisfactum est, et nondum pretio soluto in bonis emptoris esse coepisse.
パウルスは答えた。 売主が買主に引き渡した奴隷は、もし代金に代わる満足が与えられているならば、代金が未だ支払われていなくても、買主の財産に属し始めている。
§40.12.38.3Gaius Seius Stichum seruum Lucio Titio uendidit ita, ut Titius Stichum post triennium manumitteret, si continuo triennio seruisset: sed nondum exacto tempore trienni Stichus fugit et post aliquantum temporis defuncto Titio reuertit: quaero, an obstet Sticho ad consequendam ex uenditione libertatem, quod ante triennium discesserit.
ガイウス・セイウスは、ルキウス・ティティウスに奴隷スティクスを、もし彼が連続する3年間仕えたならば、3年の後にティティウスがスティクスを解放するという条件で売却した。 しかし、3年の期間が未だ満了しないうちにスティクスは逃亡し、しばらくの時間の後、ティティウスが死亡した後に戻ってきた。 私は問う、彼が3年の前に立ち去ったことが、売買に基づく自由をスティクスが獲得することの妨げになるかどうか。
Paulus respondit secundum ea quae proponuntur expleto tempore, post quod Stichus manumitti debuit, libertatem ei competisse.
パウルスは答えた。 提示されたところによれば、スティクスが解放されるべきであった期間が満了したときに、彼に自由が帰属した。