[PAULUS libro quinto decimo responsorum. ]
[파울루스, 답변록 제15권에서] 파울루스는 다음과 같이 답변하였다.
§40.12.38.prPaulus respondit, si, ut proponitur, post perfectam sine ulla condicione emptionem postea emptor ex uoluntate sua litteras emisit, quibus profiteretur se post certum tempus manumissurum eum quem emerat, non uideri eas litteras ad constitutionem diui Marci pertinere.
만약 제시된 바와 같이, 아무런 조건 없이 매매가 완료된 후에 매수인이 자발적으로 자신이 매수한 자를 일정 기간이 지난 후에 해방하겠다는 의사를 표명한 서면을 발송하였다 하더라도, 그 서면은 신군 마르쿠스의 칙법의 적용 범위에 속하는 것으로 보이지는 않는다.
§40.12.38.1Idem respondit constitutionem quidem diui Marci ad libertatem eorum mancipiorum pertinere, quae hac lege uenierint, ut post tempus manumitterentur: sed eundem fauorem libertatis consequendae causa etiam eam mereri, pro qua dominus pretium accepit, ut ancillam suam manumitteret, cum idem etiam libertam habiturus sit.
같은 사람은 또한 다음과 같이 답변하였다. 신군 마르쿠스의 칙법은 물론 일정 기간 후에 해방된다는 조건 하에 매도된 노예들의 자유에 관한 것이지만, 자유를 획득하기 위한 목적으로서 동일한 혜택은 주인이 자신의 여노예를 해방하기 위해 대가를 받았을 때의 그 여노예에게도 인정되어야 한다. 왜냐하면 그 주인 역시 그녀를 해방여노예로서 소유하게 될 것이기 때문이다.
§40.12.38.2Quaesitum est, an emptor seruo recte libertatem dederit nondum pretio soluto.
매매 대금이 아직 지급되지 않은 상태에서 매수인이 노예에게 정당하게 자유를 부여했는지가 질문되었다.
Paulus respondit seruum, quem uenditor emptori tradidit, si ei pro pretio satisfactum est, et nondum pretio soluto in bonis emptoris esse coepisse.
파울루스는 매도인이 매수인에게 인도한 노예는, 비록 대금이 아직 지급되지 않았더라도 대금에 대해 갈음하는 만족이 제공되었다면 매수인의 재산에 속하기 시작한 것이라고 답변하였다.
§40.12.38.3Gaius Seius Stichum seruum Lucio Titio uendidit ita, ut Titius Stichum post triennium manumitteret, si continuo triennio seruisset: sed nondum exacto tempore trienni Stichus fugit et post aliquantum temporis defuncto Titio reuertit: quaero, an obstet Sticho ad consequendam ex uenditione libertatem, quod ante triennium discesserit.
가이우스 세이우스는 루키우스 티티우스에게 노예 스티쿠스를, 스티쿠스가 연속하여 3년 동안 복무한다면 3년 후에 티티우스가 스티쿠스를 해방한다는 조건으로 매도하였다. 그러나 3년의 기간이 아직 만료되지 않은 상태에서 스티쿠스는 도망쳤고, 얼마간의 시간이 지난 후 티티우스가 사망하자 돌아왔다. 나는 스티쿠스가 3년이 되기 전에 떠났다는 사실이 매매에 기초한 자유를 획득하는 데 장애가 되는지를 묻는다.
Paulus respondit secundum ea quae proponuntur expleto tempore, post quod Stichus manumitti debuit, libertatem ei competisse.
파울루스는 제시된 바에 따르면, 스티쿠스가 해방되어야 했던 기간이 만료되었을 때 그에게 자유가 귀속되었다고 답변하였다.