[ARRIUS MENANDER libro primo de re militari. ] §40.12.29.prQui de libertate sua litigans necdum sententia data militiae se dedit, in pari causa ceteris seruis habendus est nec exonerat eum, quod pro libero habeatur in quibusdam.
[アリウス・メナンデル、軍事法に関する書第1巻] 自らの自由をめぐって争っており、まだ判決が下されていない段階で軍務に身を投じた者は、他の奴隷と同等の境遇にあるとみなされなければならず、彼が一部の状況において自由人として扱われているという事実も、彼を(その義務から)免れさせるものではない。
et licet liber apparuerit, exauctoratus, id est militia remotus castris reicietur, utique qui ex seruitute in libertatem petitus sit uel qui non sine dolo malo in libertate moratus est: qui uero per calumniam petitus in seruitutem est, in militia retinebitur.
そして、たとえ自由人であることが判明したとしても、彼は除隊、すなわち軍務から排除されて陣営から放逐されるべきであり、これはとりわけ奴隷状態から自由を求めて訴えられていた者、あるいは悪意なしではなく自由な状態に留まっていた者について当てはまる。 しかし、中傷によって奴隷状態へと訴えられていた者は、軍務に留め置かれる。
§40.12.29.1Qui ingenuus pronuntiatus est, si se militiae dedit, intra quinquennium retractata sententia nouo domino reddendus est.
自由民であると宣告された者が、もし軍務に身を投じた場合、判決が覆されたときには、5年以内であれば、新たな主人に引き渡されなければならない。