[ALFENUS VARUS libro quarto digestorum. ] §40.1.6.prSeruus pecuniam ob libertatem pactus erat et eam domino dederat: dominus prius quam eum manumitteret, mortuus erat testamentoque liberum esse iusserat et ei peculium suum legauerat.
[알페누스 바루스, 학설휘찬 제4권] 어떤 노예가 자유를 대가로 돈을 약정하고 이를 주인에게 주었었다. 주인은 그를 해방하기 전에 사망하였으나, 유언으로 그가 자유롭게 될 것을 명령하였고 그에게 그의 특유재산을 유증하였다.
consulebat, quam pecuniam domino dedisset ob libertatem, an eam sibi heredes patroni reddere deberent necne.
어떤 사람이, 노예가 자유를 위해 주인에게 주었던 그 돈을 후원자의 상속인들이 그에게 반환해야 하는지 여부에 대해 상담하였다.
respondit, si eam pecuniam dominus, posteaquam accepisset, in suae pecuniae rationem habuisset, statim desisse eius peculii esse: sed si interea, dum eum manumitteret, acceptum seruo rettulisset, uideri peculii fuisse et debere heredes eam pecuniam manumisso reddere.
[알페누스는] 대답하였다. 만약 주인이 그 돈을 받은 후에 그것을 자신의 돈의 회계에 포함시켰다면, 그것은 즉시 그의 특유재산에 속하기를 그쳤으나, 그 동안에 그를 해방하기 전까지 노예로부터 수령한 것으로 회계에 기록해 두었다면, 그것은 특유재산이었던 것으로 보이며 상속인들이 그 돈을 해방된 자에게 반환해야 한다고 하였다.