[GAIUS libro quarto ad edictum prouinciale. ]
[ガイウス、地方総督告示註釈第4巻] プロコンスル(属州総督)は、他人の行為によって何人の法的地位も悪化することのないよう、あらゆる方法でこれに配慮している。
§4.7.1.prOmnibus modis proconsul id agit, ne cuius deterior causa fiat ex alieno facto, et cum intellegeret iudiciorum exitum interdum duriorem nobis constitui opposito nobis alio aduersario, in eam quoque rem prospexit, ut si quis alienando rem alium nobis aduersarium suo loco substituerit idque data opera in fraudem nostram fecerit, tanti nobis in factum actione teneatur, quanti nostra intersit alium aduersarium nos non habuisse.
そして、他なる対手が我々に対峙させられることによって、裁判の結末が時に我々にとってより困難なものとなることを理解していたので、プロコンスルはこの点に対しても、もし何者かが物を譲渡することによって自らの代わりとして他なる対手を我々に対峙させ、かつこれを我々を詐害する目的で意図的に行ったのであれば、他なる対手を持たなかったことが我々にとってどれほどの利益であったかの額について、その者が我々に対して事実に基づく訴えによって責任を負うように、手立てを講じた。
§4.7.1.1Itaque si alterius prouinciae hominem aut potentiorem nobis opposuerit aduersarium, tenebitur:
したがって、もし彼が、他属州の者、あるいは我々より強力な者を対手として対峙させたならば、責任を負うことになる: