Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §4.6.32.pr

公務による不在の期間の範囲と適用対象

795 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

モデスティヌスは、都ローマを出発してから戻るまでのどの段階が「公務による不在」とみなされるかを規定し、この規定が適用される公職や軍職の範囲を列挙している。

[MODESTINUS libro nono regularum. ] §4.6.32.prAbesse rei publicae causa intellegitur et is, qui ab urbe profectus est, licet nondum prouinciam excesserit: sed et is qui excessit, donec in urbem reuertatur.
[モデスティヌス、規則集第9巻] 都から出発した者は、たとえまだ属州へと出ていなくとも、公務のために不在であると理解される。 しかしまた、すでに(属州へ)出た者も、都に戻るまでは(不在と理解される)。
et hoc ad proconsules legatosque eorum et ad eos, qui prouinciis praesunt, procuratoresue principum, qui in prouinciis tenentur, pertinet, et ad tribunos militum et praefectos et comites legatorum, qui ad aerarium delati aut in commentarium principis delati sunt.
そしてこのことは、プロコンスルおよびその使節たち、属州を統治する者たち、あるいは属州に配属されている皇帝のプロクラトルたちに適用され、さらに、国庫に届け出されたか、もしくは皇帝の記録簿に登録された軍事トリブヌス、プラエフェクトゥス、および使節の随員たちにも適用される。

語釈・文法注

  1. §4.6.32.prAbesse... intellegitur et is — 動詞 intellegitur は、指示代名詞 is を主語とする「人称受動構文」(personal construction)を形成しており、不定詞 abesse がその補語となっている。「is が不在(abesse)であると理解される(intellegitur)」という構造をとる。
  2. §4.6.32.prprouinciam excesserit — excedere は「〜を越える」「〜から出る」を意味するが、ここではイタリア(またはローマの管轄外)から属州へと「進み出る」ことを指す。したがって「(イタリアの境界を越えて)属州に出ていく」という文脈で解釈される。
  3. §4.6.32.prqui ad aerarium delati aut in commentarium principis delati sunt — deferre は公式の記録や名簿に「登録する」「届け出る」の意。国庫(aerarium)や皇帝の記録簿(commentarium principis)にその氏名が登録されたことで、正式に公職や軍職に任命された者を指す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §4.6.32.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:4.6.32.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。