Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §4.6.21.pr-4.6.21.3

不在で防禦されなかった者に対する原状回復

784 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ウルピアヌスは、不在で防禦されなかった者のために、時効取得や不使用による権利喪失、出訴期限経過による訴権解放に対する原状回復の告示条項を解説し、防禦者が存在しない場合の救済の要件と「防禦されること」の定義を説明する。

[ULPIANUS libro duodecimo ad edictum. ]
[ウルピアヌス、告示注解第12巻] 「同様に、」と政務官は言う。
§4.6.21.pr'Item', ait praetor, 'si quis usu suum fecisset, aut quod non utendo sit amissum consecutus, actioneue qua solutus ob id, quod dies eius exicrit, cum absens non defenderetur.
「不在の間に防禦されなかったために、ある者が時効によって自己のものにした場合、または不使用によって失われたものを獲得した場合、あるいは、期限が経過したことによって免れた訴権から解放された場合。
' quam clausulam praetor inseruit, ut quemadmodum succurrit supra scriptis personis, ne capiantur, ita et aduersus ipsas succurrit, ne capiant.
」政務官がこの条項を挿入したのは、上述の人々が不利益をベールに包まれて被らないように彼らを救済するのと同様に、彼らが不利益を与えないように、彼らに対しても救済を与えるためである。
§4.6.21.1Et erit notandum, quod plus praetor expressit, cum aduersus eos restituit, quam cum ipsis subuenit: nam hic non certas personas enumerauit aduersus quas subuenit, ut supra, sed adiecit clausulam, qua omnes qui absentes non defenduntur complexus est.
そして、政務官が彼らに対して原状回復を認める際、彼ら自身を救済する場合よりも多くのことを表現したことは注目に値する。 なぜなら、ここでは、上のように救済すべき特定の個人を列挙したのではなく、不在で防禦されないすべての者を包括する条項を付け加えたからである。
§4.6.21.2Haec autem restitutio locum habet, siue per se siue per subiectas sibi personas usu adquisierunt, qui absentes non defendebantur, et ita, si nemo eorum erat defensor.
ところで、この原状回復は、不在で防禦されなかった者たちが、自らによって、あるいは自らに服する人々を通じて時効取得した場合に適用され、しかも、彼らの防禦者が誰もいなかった場合に限って適用される。
nam si fuit procurator, cum habueris quem conuenias, non debet inquietari.
なぜなら、もし財産管理人がいたのであれば、訴えを起こすべき相手がいたのであるから、騒ぎ立てられるべきではないからである。
ceterum si non existebat defensor, aequissimum erat subueniri, eo potius, quod eorum qui non defenduntur, si quidem latitent, praetor ex edicto pollicetur in bona eorum mittere, ut si res exegerit etiam distrahantur, si uero non latitent, licet non defendantur, in bona tantum mitti.
しかし、もし防禦者が存在しなかったのであれば、救済されることが極めて公平であった。 特に、防禦されない者について、もし彼らが潜伏しているならば、政務官は告示に基づき、彼らの財産の占有を許し、必要があればそれらが売却されることさえ約束しているが、もし潜伏していないのであれば、防禦されなくとも、財産の占有を許すことのみを約束しているからである。
§4.6.21.3Defendi autem non is uidetur, cuius se defensor ingerit, sed qui requisitus ab actore non est defensioni defuturus, plenaque defensio accipietur, si et iudicium non detrectetur et iudicatum solui satisdetur.
ところで、防禦されているとみなされるのは、防禦者が自ら買って出る者ではなく、原告から求められたときに防禦を怠らない者であり、また、裁判を拒否せず、かつ判決支払の担保を提供するならば、完全な防禦と受け入れられるであろう。

語釈・文法注

  1. §4.6.21.practioneue qua solutus ob id, quod dies eius exierit — 「または期限が満了したことによって免れた訴権から解放された場合」。「actione」は分離の奪格、あるいは関係代名詞「qua」(奪格、女性単数。先行詞は「actione」)を伴い、「彼が[拘束されていた]訴権から解放された」を意味する。「dies eius」の「eius」は「actionis(訴権の)」を指す。
  2. §4.6.21.prne capiantur, ita et aduersus ipsas succurrit, ne capiant — 「capere」(取る、獲得する、または捕らえられる・害を被る)の能動態と受動態を用いた対比。前者の「ne capiantur」は時効取得等によって「彼らが権利を失わない(害を被らない)ように」という意味であり、後者の「ne capiant」は「彼らが(他人の権利を)獲得しない(害を与えない)ように」という意味。
  3. §4.6.21.2eo potius, quod... praetor ex edicto pollicetur in bona eorum mittere... in bona tantum mitti — 「eo potius, quod...」は「〜だからこそなおさら」という理由を表す。「mittere」は能動態不定詞で、「praetor pollicetur [se] mittere [missurum esse]」(政務官が[原告を相手方の]財産に差し入れることを約束する)という構造。後半の「mitti」は受動態不定詞で、潜伏していない場合は「[原告が]財産に差し入れられることのみ[が約束される]」を意味する(missio in bona)。
  4. §4.6.21.3cuius se defensor ingerit — 関係代名詞属格「cuius」は「defensor」にかかり、「se ingerit」は「自ら割り込む、買って出る」を意味する。本人の同意や委任なしに、勝手に防禦者(defensor)として訴訟に介入してくる者を指す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §4.6.21.pr-4.6.21.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:4.6.21.pr-4.6.21.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。