Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §4.6.15.pr-4.6.15.3

捕虜と不在の軍人に対する原状回復の要件と期限

778 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

ウルピアヌスは、敵に捕らえられた者やその財産管理、不在中の軍人の家屋への占有許可に対する救済、および帰還後の原状回復の請求期間に関する法務官の告示の適用範囲と制限を論じている。

[ULPIANUS libro duodecimo ad edictum. ] §4.6.15.prAb hostibus autem captis postliminio reuersis succurritur aut ibi mortuis, quia nec procuratorem habere possunt: cum aliis supra scriptis etiam per procuratorem possit subueniri praeter eos, qui in seruitute detinentur.
[ULPIANUS libro duodecimo ad edictum.] しかし、敵に捕らえられて帰還権により戻ってきた者、あるいは敵地で死亡した者には救済が与えられる。 なぜなら、彼らは代理人を持つことすらできないからである。 これに対し、上に記された他の人々には、奴隷状態に留め置かれている人々を除き、代理人を通じても救済が与えられ得るのである。
ego autem etiam nomine eius, qui hostium potitus est, si curator (ut plerumque) fuerit bonis constitutus, auxilium competere existimo.
しかし私は、敵に捕らえられた者の名においてであっても、もし彼の財産のために(大抵そうであるように)保佐人が設置されているならば、救済を求める資格があると考える。
§4.6.15.1Non minus autem ab hostibus capto quam ibi nato, qui postliminium habet, succursum uidetur.
しかし、敵に捕らえられた者だけでなく、敵地で生まれ帰還権を持つ者にも、同様に救済が与えられるとみなされる。
§4.6.15.2Si damni infecti missus sit in aedes militis, si quidem praesente eo iussit praetor possideri, non restituitur, sin uero absente eo, dicendum subueniri ei debere.
もし未生起の損害を防ぐために軍人の家屋への立ち入りが認められた場合、仮にその軍人の臨席のもとで法務官が占有を命じたのであれば、原状回復はなされないが、もし軍人の不在の間であれば、彼に救済が与えられるべきであると言うべきである。
§4.6.15.3Sed quod simpliciter praetor edixit 'posteaue' ita accipiendum est, ut si inchoata sit bonae fidei possessoris detentatio ante absentiam, finita autem reuerso, restitutionis auxilium locum habeat non quandoque, sed ita demum, si intra modicum tempus quam rediit hoc contigit, id est dum hospitium quis conducit, sarcinulas componit, quaerit aduocatum: nam eum, qui differt restitutionem, non esse audiendum Neratius scribit.
しかし、法務官が単に「あるいはその後に」と告示したことは、次のように解釈されるべきである。 すなわち、もし善意の占有者による所持が不在の前に開始され、帰還後に完了したならば、原状回復の救済は、いつでも認められるのではなく、彼が戻ってからわずかな時間のうちにこれが起こった場合に限り認められる、と。 すなわち、宿を借り、荷物をまとめ、弁護士を探している間である。 なぜなら、原状回復を先延ばしにする者は、聞き入れられるべきではないとネラティウスは書いているからである。

語釈・文法注

  1. §4.6.15.prcaptis postliminio reuersis succurritur aut ibi mortuis — 非人称受動態の動詞 `succurritur` は与格を支配するため、`captis`、`reuersis`、`mortuis` はすべて与格形である。「(〜の者に)救済が与えられる」という意味の構文を形成している。
  2. §4.6.15.prhostium potitus est — デポネンス動詞 `potior`(手に入れる、支配下に入る)は属格または奪格を支配する。ここでは属格 `hostium` を支配しており、「敵の手に落ちた(捕らえられた)者」を意味する。
  3. §4.6.15.3finita autem reuerso — 名詞または代名詞が省略された奪格絶対(ablativus absolutus)の構文。`reuerso`(reuertorの完了分詞奪格)により、「彼(不在者)が帰還した後に」という時間的状況を主節(あるいは従属節内の主構造)に対して付加している。
  4. §4.6.15.3intra modicum tempus quam rediit — 時間的感覚を示す表現において、`intra... tempus` の後に比較を導く `quam`(ここではpostquamと同様の機能)が置かれ、「彼が帰還した後のわずかな時間の間に」という意味を表している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §4.6.15.pr-4.6.15.3. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:4.6.15.pr-4.6.15.3

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。