Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §4.4.47.pr-4.4.47.1

財産売却に対する原状回復と契約の一部取消し

749 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

後見人が債権者の督促によって善意で財産を売却した場合の被後見人の原状回復の可否、および共有地が売却された後に未成年者が原状回復を得た場合の、売買契約の部分的取消しと代金返還を請求する相手方の決定について。

[SCAEUOLA libro primo responsorum. ]
[スケーウォラ,《答弁録》第1巻] 後見人が、債権者たちの督促のために、被後見人の財産を善意で売却したが、母親は買い手たちに(売却に反対する旨を)警告していた。
§4.4.47.prTutor urguentibus creditoribus rem pupillarem bona fide uendidit, denuntiante tamen matre emptoribus: quaero, cum urgentibus creditoribus distracta sit nec de sordibus tutoris merito quippiam dici potest, an pupillus in integrum restitui potest.
私は問う。 債権者たちの督促によって売却され、後見人の不誠実について正当に何も言うことができない場合、被後見人は原状回復され得るか。
respondi cognita causa aestimandum, nec idcirco, si iustum sit restitui, denegandum id auxilium, quod tutor delicto uacaret.
私は答えた。 事実審理を行った上で判断されるべきであり、もし原状回復されることが正当であるならば、後見人に非がないという理由でその救済が拒絶されるべきではない。
§4.4.47.1Curator adulescentium praedia communia sibi et his, quorum curam administrabat, uendidit: quaero, si decreto praetoris adulescentes in integrum restituti fuerint, an eatenus uenditio rescindenda sit, quatenus adulescentium pro parte fundus communis fuit? respondi eatenus rescindi, nisi si emptor a toto contractu uelit discedi, quod partem empturus non esset.
未成年者たちの財産管理人が、自分自身と、自分が管理を担当していた者たちとの間で共有されていた土地を売却した。 私は問う。 もし法務官の決定によって未成年者たちが原状回復された場合、土地が未成年者たちの持ち分に応じて共有であった限度において、売却は取り消されるべきか。 私は答えた。 その限度において取り消されるべきである。 ただし、買い手の一部だけを買い取るつもりはなかったとして、契約全体からの離脱を望む場合はこの限りでない。
item quaero, emptor utrum a Seio et Sempronio pupillis pretium cum usuris recipere deberet an uero ab herede curatoris? respondi heredes quidem curatoris teneri, uerum in Seium et Sempronium pro parte, qua eorum fundus fuit, actiones dandas: utique si ad eos accepta pecunia pro eadem parte peruenisset.
また私は問う。 買い手は、被後見人であるセイウスとセンプローニウスから、利息を付した代金を受け取るべきか、それとも財産管理人の相続人から受け取るべきか。 私は答えた。 確かに財産管理人の相続人が義務を負うが、セイウスとセンプローニウスに対しても、彼らの土地であった持ち分に応じて(買い手に)訴えが与えられるべきである。 ただし、受け取られた代金がその持ち分に応じて彼らのもとに実際に至っていた場合に限る。

語釈・文法注

  1. §4.4.47.prdenuntiante tamen matre emptoribus — 母が買い手に告げ口(警告)をしていた状況を示す、現在分詞を用いた独立奪格構文(状況ないし譲歩)。
  2. §4.4.47.prnec idcirco, si iustum sit restitui, denegandum id auxilium, quod tutor delicto uacaret — 'nec idcirco ... quod ...'(〜だからといって...ない)の構文。'uacaret' が接続法なのは、主張された理由(後見人に非がないこと)を仮定的に示すため。
  3. §4.4.47.1nisi si emptor a toto contractu uelit discedi — 'discedi' は自動詞 'discedere' の非人称受動不定詞であり、'uelit' の補足語として「(契約全体から)離脱することが望まれる」の意。
  4. §4.4.47.1actiones dandas — 動形容詞(ゲルンディウムム)を用いた、義務を表す対格不定詞構文('esse' の省略)。主節の 'respondi' にかかり、「(買い手に)訴えが与えられるべきである」という返答内容を表す。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §4.4.47.pr-4.4.47.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:4.4.47.pr-4.4.47.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。