[GAIUS libro quarto ad edictum prouinciale. ] §4.4.27.prPatri pro filio omnimodo praestanda restitutio est, licet filius restitui nolit, quia patris periculum agitur qui de peculio tenetur.
[ガイウス『地方告示註釈』第4巻] 父親に対しては、息子に代わって、いかなる場合にも原状回復が与えられるべきである。 たとえ息子が回復されることを望まないとしても。 なぜなら、特有財産について責任を負う父親の危険が問われているからである。
ex quo apparet ceteros cognatos uel adfines alterius esse condicionis, nec aliter audiri oportere, quam si ex uoluntate adulescentis postulent aut eius uitae sit iste adulescens, ut merito etiam bonis ei debeat interdici.
このことから、その他の血族や姻族は異なる法的地位にあり、未成年者の意思に基づいて彼らが請求するか、またはその未成年者の生活態度が、当然にも彼から財産管理権が剥奪されるべきであるようなものである場合でなければ、彼らの申し立てが聞き入れられるべきではないことは明らかである。
§4.4.27.1Si pecuniam, quam mutuam minor accepit, dissipauit, denegare debet proconsul creditori aduersus eum actionem.
もし未成年者が借入金として受け取った金を浪費した場合、プロコンスルは債権者に対して、彼に対する訴えを拒絶しなければならない。
quod si egenti minor crediderit, ulterius procedendum non est, quam ut iubeatur iuuenis actionibus suis, quas habet aduersus eum cui ipse credidisset, cedere creditori suo.
しかし、もし未成年者が困窮している者に貸し付けた場合、その青年が自ら貸し付けた相手に対して有する自らの訴権を、自らの債権者に譲渡するように命じられること以上に手続が進められるべきではない。
praedium quoque si ex ea pecunia pluris quam oporteret emit, ita temperanda res erit, ut iubeatur uenditor reddito pretio reciperare praedium, ita ut sine alterius damno etiam creditor a iuuene suum consequatur.
また、もしその金から、必要以上に高い価格で土地を購入した場合、売主が代金を返還した上で土地を取り戻すように命じられ、その結果、他者に損害を与えることなく、債権者も青年から自らの債権を回収できるように、事態は調整されるべきである。
ex quo scilicet simul intellegimus, quid obseruari oporteat, si sua pecunia pluris quam oportet emerit, ut tamen hoc et superiore casu uenditor, qui pretium reddidit, etiam usuras quas ex ea pecunia percepit aut percipere potuit, reddat, et fructus, quibus locupletior factus est iuuenis, recipiat.
このことから、当然、もし彼が自分の金で必要以上に高い価格で購入した場合に何が遵守されるべきかも同時に理解される。 ただし、この場合および上記の事例のいずれにおいても、代金を返還した売主は、その金から得た、または得ることができた利息をも返還し、かつ、青年がそれによってより富むことになった果実を受け取るものとする。
item ex diuerso si minore pretio quam oporteret uendiderit adulescens, emptor quidem iuberi debebit praedia cum fructibus restituere, iuuenis autem eatenus ex pretio reddere, quatenus ex ea pecunia locupletior est.
同様に、逆に、もし未成年者が必要以上に安い価格で売却した場合、買主は果実とともに土地を返還するように命じられるべきであり、他方、青年は、その代金から自らが富んでいる限度においてのみ、代金を返還すべきである。
§4.4.27.2Si minor annis uiginti quinque sine causa debitori acceptum tulerit, non solum in ipsum, sed et in fideiusssores et in pignora actio restitui debet.
もし25歳未満の未成年者が、正当な理由なく債務者に債務免除をした場合、債務者本人に対してだけでなく、保証人や質物に対しても、訴えが回復されるべきである。
et si ex duobus reis alteri acceptum tulerit, in utrumque restituenda est actio.
また、もし二人の共同債務者のうちの一方に債務免除をした場合、両者に対して訴えが回復されるべきである。
§4.4.27.3Ex hoc intellegimus, si damnosam sibi nouationem fecerit, forte si ab idoneo debitore ad inopem nouandi causa transtulerit obligationem, oportere eum in priorem debitorem restitui.
このことから我々は理解する。 もし彼が自らにとって有害な債務更改を行った場合、例えば更改のために、確実な債務者から無資力の者へと債務を移転させた場合には、彼が前の債務者に対する関係において原状に回復されるべきであるということを。
§4.4.27.4Aduersus eos quoque restitutio praestanda est, quorum de dolo agere non permittitur, nisi quaedam personae speciali lege exceptae sint.
その者の詐欺について訴えを提起することが許されないような者たちに対しても、特定の者が特別法によって除外されていない限り、原状回復は与えられるべきである。