[ULPIANUS libro quarto opinionum. ] §4.2.23.prNon est uerisimile compulsum in urbe inique indebitum soluisse eum, qui claram dignitatem se habere praetendebat, cum potuerit ius publicum inuocare et adire aliquem potestate praeditum, qui utique uim eum pati prohibuisset: sed huiusmodi praesumptioni debet apertissimas probationes uiolentiae opponere.
[ウルピアヌス著『意見集』第四巻] 都市において、自らが輝かしい尊厳を有していると主張していた者が、公法を呼び求め、彼が暴力を受けるのを確実に禁じてくれたであろう権限ある者のもとに赴くことができたにもかかわらず、強要されて不当に債務のないものを支払ったということは、ありそうにないことである。 しかし、このような前提に対して、彼は暴力についての極めて明白な証拠を対置しなければならない。
§4.2.23.1Si iusto metu perterritus cognitionem, ad quam ut uinctus iret, potens aduersarius minabatur, id quod habere licebat compulsus uendidit, res suae aequitati per praesidem prouinciae restituatur.
もし、有力な敵対者が、彼が縛られた者としてそこに赴くことになるような審理を(行うと)脅したために、正当な恐怖に怯え、強要されて自分が所有することを許されていたものを売却したならば、その物は属州総督によって本来の公平な状態に回復されるべきである。
§4.2.23.2Si faenerator inciuiliter custodiendo athletam et a certaminibus prohibendo cauere compulerit ultra quantitatem debitae pecuniae, his probatis competens iudex rem suae aequitati restitui decernat.
もし、金貸しが法に反してアスリートを監禁し競技から妨げることによって、負っている債務の額を超えて約束するように強要したならば、これらが証明された場合、管轄裁判官はその物が本来の公平な状態に回復されるべきことを決定すべきである。
§4.2.23.3Si quis, quod aduersario non debebat, delegante eo per uim, apparitione praesidis interueniente, sine notione iudicis, coactus est dare, iudex inciuiliter extorta restitui ab eo, qui rei damnum praestiterit, iubeat.
もし誰かが、相手方に負っていなかったものを、相手方が暴力によって委託し、総督の役人が介入し、裁判官の審理なしに、与えることを強制されたならば、裁判官は不法に脅し取られたものが、その損害をもたらした者から返還されるよう命じるべきである。
quod si debitis satisfecit simplici iussione et non cognitione habita, quamuis non extra ordinem exactionem fieri, sed ciuiliter oportuit, tamen quae solutioni debitarum ab eo quantitatium profecerunt, reuocare inciuile est.
しかし、もし単なる命令によって、かつ審理が行われないまま債務が弁済されたのであれば、たとえ特別の手続きによって取り立てが行われるべきではなく、通常の民事手続きによってなされるべきであったとしても、彼から支払われた債務額の弁済に充てられたものを取り消すことは、法に反することである。