[ULPIANUS libro quarto opinionum. ] §4.2.23.prNon est uerisimile compulsum in urbe inique indebitum soluisse eum, qui claram dignitatem se habere praetendebat, cum potuerit ius publicum inuocare et adire aliquem potestate praeditum, qui utique uim eum pati prohibuisset: sed huiusmodi praesumptioni debet apertissimas probationes uiolentiae opponere.
[울피아누스 저 『의견집』 제4권] 도시에서 자신이 빛나는 존엄을 지니고 있다고 주장하던 자가, 공법을 원용하고 그가 폭력을 겪는 것을 확실히 막아주었을 권한을 가진 누군가에게 나아갈 수 있었음에도 불구하고, 강요되어 부당하게 채무 없는 것을 지급했다는 것은 있을 법하지 않은 일이다. 그러나 이러한 추정에 맞서, 그는 폭력에 대한 극히 명백한 증거를 대립시켜야 한다.
§4.2.23.1Si iusto metu perterritus cognitionem, ad quam ut uinctus iret, potens aduersarius minabatur, id quod habere licebat compulsus uendidit, res suae aequitati per praesidem prouinciae restituatur.
만약 유력한 상대방이 그가 결박된 자로서 가야 할 심리를 벌이겠다고 위협하여, 정당한 공포에 사로잡혀 강요된 채 자신이 소유하도록 허용되었던 것을 매각했다면, 그 물건은 속주 총독에 의해 본래의 형평성 있는 상태로 회복되어야 한다.
§4.2.23.2Si faenerator inciuiliter custodiendo athletam et a certaminibus prohibendo cauere compulerit ultra quantitatem debitae pecuniae, his probatis competens iudex rem suae aequitati restitui decernat.
만약 대금업자가 불법적으로 운동선수를 감금하고 경기 참가를 방해함으로써, 부담하고 있는 채무액을 초과하여 보증할 것을 강요했다면, 이것들이 증명되었을 때 관할 재판관은 그 물건이 본래의 형평성 있는 상태로 회복되도록 결정해야 한다.
§4.2.23.3Si quis, quod aduersario non debebat, delegante eo per uim, apparitione praesidis interueniente, sine notione iudicis, coactus est dare, iudex inciuiliter extorta restitui ab eo, qui rei damnum praestiterit, iubeat.
만약 누군가가 상대방에게 부담하지 않은 것을, 상대방이 폭력으로써 위임하고 총독의 부하 관리가 개입하며 재판관의 심리 없이 지급하도록 강요받았다면, 재판관은 불법적으로 갈취당한 것이 그 손해를 야기한 자로부터 반환되도록 명령해야 한다.
quod si debitis satisfecit simplici iussione et non cognitione habita, quamuis non extra ordinem exactionem fieri, sed ciuiliter oportuit, tamen quae solutioni debitarum ab eo quantitatium profecerunt, reuocare inciuile est.
그러나 만약 단행적 명령에 의하고 심리가 행해지지 않은 채 채무를 변제했다면, 비록 이례적인 절차에 의해 징수가 이루어져서는 안 되었고 민사상으로 마땅히 이루어졌어야 했더라도, 그에 의해 지급된 채무액의 변제에 충당된 것을 취소하는 것은 불법적인 일이다.