Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §39.4.5.pr-39.4.5.1

財産の返還と2倍額訴訟における罰の算定

6204 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

訴訟の引き受け前後における物の返還と罰の存続に関する規則、および2倍額訴訟において本来の物の返還請求が2倍額のなかに含まれるかという問題に対する見解を示す。

[GAIUS ad edictum praetoris urbani titulo de publicanis. ] §39.4.5.prHoc edicto efficitur, ut ante acceptum quidem iudicium restituta re actio euanescat, post acceptum uero iudicium nihilo minus poena duret.
[ガイウス、首都法務官告示注解「徴税請負人について」の章] この告示により、訴訟の引き受け前であれば、物が返還されることで訴訟は消滅するが、訴訟の引き受け後であれば、それにもかかわらず罰は存続するという結果になる。
sed tamen absoluendus est etiam qui post acceptum iudicium restituere paratus est.
しかしながら、訴訟の引き受け後であっても、返還する用意がある者は免責されるべきである。
§39.4.5.1Quaerentibus autem nobis, utrum duplum totum poena sit et praeterea rei sit persecutio, an in duplo sit et rei persecutio, ut poena simpli sit, magis placuit, ut res in duplo sit.
ところで、2倍額全体が罰であり、さらにそれとは別に物の追及があるのか、それとも2倍額の中に物の追及も含まれており、したがって罰は1倍額にとどまるのか、という我々の問いに対しては、物は2倍額に含まれるという見解がより強く支持された。

語釈・文法注

  1. §39.4.5.pracceptum iudicium — 「引き受けられた訴訟」ではなく、「訴訟の引き受け」(litis contestatio)という行為そのものを表す。いわゆる ab urbe condita(ローマ建設以来)型の、受動完了分詞の名詞的・行為的用法である。前置詞 `ante` および `post` の後で時間的な基準点を示している。
  2. §39.4.5.1Quaerentibus autem nobis — 分詞 `quaerentibus` は人称代名詞 `nobis` にかかる。この `nobis` は独立奪格とも解釈しうるが、主節の非人称動詞 `placuit`(好まれた、意見の一致をみた)の与格補語(「我々にとって」)と解するのが最も自然である。したがって、「我々が……と問うていたところ、……という見解が支持された」という意味になる。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §39.4.5.pr-39.4.5.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:39.4.5.pr-39.4.5.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。