Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §39.3.22.pr-39.3.22.2

使用収益権の遺贈と雨水排除の有益訴訟

6195 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

土地の使用収益権が遺贈された場合における、所有者である相続人と使用収益権者の間での雨水排除訴訟および有益訴訟の適用関係について論じる。

[IDEM libro decimo ex uariis lectionibus. ] §39.3.22.prSi usus fructus fundi legatus fuerit, aquae pluuiae arcendae actio heredi et cum herede est, cuius praedium fuerit.
[同人、様々な選読集第10巻] もし土地の使用収益権が遺贈された場合、雨水排除訴訟は、その土地がその者のものであるところの相続人に提起する権利があり、また相続人に対して提起される。
quod si ex opere incommodum aliquod patitur fructuarius, poterit quidem interdum uel interdicto experiri quod ui aut clam.
しかし、もし使用収益権者が工作物によって何らかの不利益を被るならば、彼は時として「暴力または隠密による行為」に関する禁令によって申し立てることもできる。
quod si ei non competet, quaerendum est, an utilis ei quasi domino actio aquae pluuiae arcendae dari debeat an uero etiam contendat ius sibi esse uti frui: sed magis est utilem aquae pluuiae arcendae ei actionem accommodare.
しかし、もしこれが彼に認められないならば、彼に対して所有者に準ずるものとして雨水排除の有益訴訟が与えられるべきか、それともむしろ、彼自身に使用収益する権利があることを主張すべきかが問われねばならない。 しかし、彼に雨水排除の有益訴訟を認めるのが、より好ましい。
§39.3.22.1Non aliter restituisse rem uidetur is qui opus fecit, quam si aquam coerceat.
工作物を造った者は、水を抑制する場合でなければ、原状を回復したとはみなされない。
§39.3.22.2Sed et si fructuarius opus fecerit, per quod aqua pluuia alicui noceat, erit quidem actio legitima cum domino proprietatis: an uero etiam utilis in fructuarium actio aquae pluuiae arcendae danda sit, quaesitum est: et magis est ut detur.
しかしまた、もし使用収益権者が、それによって雨水が誰かに害を及ぼすような工作物を造った場合、所有権者に対しては通常の訴訟が提起されるであろう。 しかし、使用収益権者に対しても雨水排除の有益訴訟が与えられるべきかどうかが問われ、それが与えられるべきであるというのがより好ましい。

語釈・文法注

  1. §39.3.22.praquae pluuiae arcendae actio heredi et cum herede est, cuius praedium fuerit — 与格の `heredi` は所有の与格(訴訟権が相続人に属すること)を示し、`cum herede` は「相続人に対して(訴訟が提起される)」ことを意味する。関係節 `cuius praedium fuerit` は `heredi` に係り、その時点で土地を所有している相続人が原告または被告としての当事者適格を持つことを示している。
  2. §39.3.22.pran uero etiam contendat ius sibi esse uti frui — `contendat` は接続法現在であり、先行する間接疑問節を導く `an` に支配されている。これは、使用収益権者が雨水排除のための「有益訴訟(民事上の所有者に準ずる訴え)」を提起すべきか、それとも「使用収益権の確認・主張(対物訴訟)」を提起すべきかという、救済手段の選択に関する法的な議論を示している。
  3. §39.3.22.1Non aliter restituisse rem uidetur... quam si — 「`non aliter... quam si`」は「〜するのでなければ、他ならぬ〜とはみなされない」という強い限定条件を表す構文。ここでは、工作物を設置した被告が原状回復義務(`restituisse rem`)を果たしたとみなされるためには、単に工作物を取り除くだけでなく、実際に水害を及ぼさないよう制御すること(`aquam coerceat`)が必要であることを意味する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §39.3.22.pr-39.3.22.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:39.3.22.pr-39.3.22.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。