Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §39.2.44.pr-39.2.44.1

未発生損害での占有命令と抵当権者の権利制限

6168 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

未発生損害の約束を怠った相手方に対する占有権取得の手続きとその効力、および占有により所有権を得た者への抵当権者の追及制限について論じる。

[AFRICANUS libro nono quaestionum.
[アフリカヌス『疑問集』第9巻。
] §39.2.44.prCum postulassem, ut mihi damni infecti promitteres, noluisti et priusquam praetor adiretur, aedes tuae corruerunt et damnum mihi dederunt: potius esse ait, ut nihil noui praetor constituere debeat et mea culpa damnum sim passus, qui tardius experiri coeperim.
] 私があなたに未発生損害について約束するよう要求したところ、あなたは拒み、執政官(プラエトル)に申し立てる前に、あなたの建物が崩壊して私に損害を与えた。 彼(ユリアヌス)は、プラエトルは新たな救済を設定すべきではなく、より遅く行動を起こし始めた私自身の過失によって損害を被ったとする方が勝っている(妥当である)と言う。
at si cum praetor ut promitteres decreuisset et te non promittente ire me in possessionem iussisset et prius, quam eo uenissem, corruerunt, perinde omnia seruanda esse existimauit, atque si posteaquam in possessionem uenissem damnum datum esset.
しかし、プラエトルがあなたに約束をなすよう命令し、あなたが約束しなかったために、私が占有に入るようプラエトルが命じたものの、私がそこ(占有地)に到達する前に建物が崩壊した場合には、私が占有に入った後に損害が与えられたのとまったく同様に、すべてが維持されるべきであると彼は考えた。
§39.2.44.1Damni infecti nomine in possessionem missus possidendo dominium cepit, deinde creditor eas aedes pignori sibi obligatas persequi uult.
未発生損害を理由に占有を認められた者が、占有することによって所有権を取得した。 その後、債権者が、自らに質入れされていたその建物を追及(権利行使)しようとしている。
non sine ratione dicetur, nisi impensas, quas in refectionem fecerim, mihi praestare sit paratus, inhibendam aduersus me persecutionem.
私が修繕のために費やした費用を彼が私に償還する用意がない限り、私に対する追及は阻止されるべきである、と言われるのは根拠のないことではない。
cur ergo non emptori quoque id tribuendum est, si forte quis insulam pigneratam emerit? non recte haec inter se comparabuntur, quando is qui emit sua uoluntate negotium gerat ideoque diligentius a uenditore sibi cauere et possit et debeat: quod non aeque et de eo, cui damni infecti non promittatur, dici potest.
ではなぜ、誰かがたまたま質入れされたアパートを購入した場合、購入者にも同じことが認められるべきではないのだろうか。 これら(の事例)を相互に比較することは正しくない。 なぜなら、購入する者は自らの意志で取引を行うのであり、それゆえに売主から自らのために、より入念に保証を得ることが可能であり、またそうすべきだからである。 このことは、未発生損害の約束を得られない者については、同様には言えないのである。

語釈・文法注

  1. §39.2.44.prpotius esse ait — ait(彼[ユリアヌス]は言う)に続く対格不定詞構文で、potius esse(より望ましい、勝っている)の主語として ut 節(ut nihil noui praetor constituere debeat)が導かれている。
  2. §39.2.44.prqui tardius experiri coeperim — 関係代名詞 qui に接続法過去完了 coeperim が続くことで、理由(「〜したからには」)を表す。比較級の副詞 tardius は「あまりに遅く」「手遅れになって」という絶対的比較級の意味で用いられている。また、動詞 experiri はここでは「法的手続きをとる」「訴えを起こす」という法的な意味を持つ。
  3. §39.2.44.prperinde omnia seruanda esse... atque si — perinde ... atque si は「あたかも〜であるかのように、まったく同様に」という仮定的な比較を表す接続詞句で、接続法過去完了 damnum datum esset(損害が与えられていたならば)を伴っている。
  4. §39.2.44.1inhibendam aduersus me persecutionem — esse が省略された動形容詞(未来受動分詞)による対格不定詞構文で、非人称の主節 non sine ratione dicetur(〜と言われるのは根拠のないことではない)の対格主語として機能している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §39.2.44.pr-39.2.44.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:39.2.44.pr-39.2.44.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。