Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §39.2.37.pr

共有壁の解体に伴う責任と退去損失の補償

6161 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

隣家との共有壁が解体された場合における、壁の適不適に応じた責任の所在、原告の関心額の請求、および居住者の退去等による損失の帰責について論じている。

[ULPIANUS libro quadragensimo secundo ad Sabinum.
[サビヌス註釈第42巻のウルピアヌス。
] §39.2.37.prNam si non fuit, utique demolire eum oportuit nec debet, si quid damni ex hac causa attigit, is qui demolitus est teneri, nisi sumptuose aut parum bonus nouus paries sit restitutus.
] なぜなら、もし[壁が]適したものでなかったのであれば、当然それを解体する必要があったのであり、解体した者は、この原因から何らかの損害が生じたとしても、新しく再建された壁が過度に費用がかかるものであるか、あるいは十分に良好でないものでない限り、責任を問われるべきではないからである。
quod si fuerit idoneus paries, qui demolitus est, in actionem damni infecti uenit id, quanti interfuit actoris eum parietem stare: merito, nam si non debuit demoliri, restituere eum debet proprio sumptu.
しかし、もし解体された壁が適したものであったなら、原告にとってその壁が存続することがどれほど重大な関心事であったかという額が、未発生損害の訴えにおいて請求の対象となる。 これは当然のことであり、なぜなら、もし解体されるべきでなかったのなら、自己の費用でそれを復元しなければならないからである。
sed et si qui reditus ob demolitionem amissus est, consequenter restitui eum Sabinus uoluit.
だが、取り壊しのために何らかの収益が失われた場合にも、サビヌスは結果としてそれが補償されるべきであると考えた。
si forte habitatores migrauerunt aut non tam commode habitare possunt, imputari id aedificatori potest.
もし仮に居住者たちが立ち退いたか、あるいはそれほど快適に居住することができないのであれば、その責任は建築者に帰せられうる。

語釈・文法注

  1. §39.2.37.prdemolire — 異動動詞 demolior(解体する)の不定詞現在形としては demoliri が規則的であるが、ここでは能動形 demolire が用いられている(写本によっては demoliri と修正されている)。非人称動詞 oportuit(〜する必要があった)の主語となる不定詞句を形成している。
  2. §39.2.37.prquanti interfuit actoris eum parietem stare — 非人称動詞 interest(〜にとって重要である、関心がある)の過去形 interfuit を用いた構文。利害関係者は属格 actoris で表され、関心の内容は対格と不定詞(対格 eum parietem + 不定詞 stare)で表される。関心の度合いは価値を表す属格 quanti(どれほど)で示されている。
  3. §39.2.37.prsi quid damni — 不定代名詞 quid(何らかのもの)に部分属格 damni(損害の)が係り、「何らかの損害」を意味する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §39.2.37.pr. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:39.2.37.pr

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。