Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §39.2.22.pr-39.2.22.1

用益権者と所有権者の未発損害費用の分担

6145 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

所有権者と収益権者の間で未発損害の費用負担が不公平にならないよう、分担金の支払いと土地の留置権の帰属について定め、また、保証を求める際の相手方の選択について規定する。

[IDEM libro decimo ad Plautium. ] §39.2.22.prSi proprietarius de damno infecto repromississet uel forte aliquid praestitisset aut contra fructuarius aliquid praestitit, iniquum est alterum sine damno uti aedibus aut aedes habere.
[同上、プラウティウス註釈第十巻] 所有権者が未発損害について(単純な)保証をしていたか、あるいはたまたま何らかの弁済をしていた場合、または逆に収益権者が何らかの弁済をした場合、他方の者が損害の負担なしに建物を使用すること、あるいは建物を所有することは不公平である。
et si optulerit proprietarius aliquid, non est fructuario permittendum uti, nisi contulerit: idemque fructuario praestandum est, ut proprietarius cogatur ei conferre.
そして、もし所有権者が何らかの提供をしたならば、収益権者が(費用を)分担しない限り、彼に(建物の)使用を許すべきではない。 また、収益権者に対しても同様のことがなされるべきであり、それにより所有権者が彼に分担することを強制される。
ergo et solum retinebit fructuarius, si aedes ceciderint, donec praestetur ei damnum, ut, quod haberet uicinus missus in possessionem, id fructuarius habeat, qui damnum uicino sarciit.
したがって、建物が崩壊した場合には、収益権者は、彼に損害が補償されるまで、土地をも留置するであろう。 それは、占有に送り込まれた隣人が有するはずであった権利を、隣人に損害を補填した収益権者が有するためである。
eadem erunt et si minimum damnum detur.
ごくわずかな損害が与えられた場合にも、同様のことが当てはまる。
§39.2.22.1PLAUTIUS. Si ab eo, quem dominum esse negarem, uellem sub hac exceptione 'si dominus non esset' satisdari, ab eo uero, quem dominum esse dicerem, pure repromitti, constitit non debere me impetrare, sed debere me eligere, a quo uelim mihi caueri.
プラウティウス。 もし私が、所有者ではないと否定する者からは「もし彼が所有者でないならば」という抗弁のもとで担保付きの保証がなされることを望み、他方、所有者であると主張する者からは無条件で保証がなされることを望む場合、私が(その両方を)得るべきではなく、むしろ誰から自分に対して保証がなされることを望むかを私が選択すべきである、ということが確定している。

語釈・文法注

  1. 39.2.22.pralterum sine damno uti aedibus aut aedes habere — 対格不定詞句であり、非人称構文 `iniquum est` の主語となる。代名詞 `alterum`(他方の者)は、費用を負担しなかった側を指す。直前の二つの条件(所有権者が負担した場合、または収益権者が負担した場合)に対応して、収益権者の行為である `uti aedibus`(建物を使用すること)と所有権者の行為である `aedes habere`(建物を所有すること)が並置されている。
  2. 39.2.22.pridemque fructuario praestandum est, ut proprietarius cogatur ei conferre — 動形容詞(ゲルンディーウム)構文 `idem... praestandum est`(同じことが提供されるべきである)において、`fructuario` は利益の与格。従属節 `ut proprietarius cogatur...`(所有権者が〜することを強制されるように)は、主節の指示代名詞 `idem` の具体的内容を説明する同格的名詞節、あるいは結果節として機能している。
  3. 39.2.22.1satisdari... repromitti — いずれも受動不定詞現在形。接続法過去未完了 `uellem`(望むなら)の補語として機能し、法的な文脈で「担保付きの保証が(他者によって)なされること」「(他者によって単純に)約束されること」を意味する非人称的な受動表現となっている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §39.2.22.pr-39.2.22.1. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:39.2.22.pr-39.2.22.1

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。