[PAULUS libro quadragensimo octauo ad edictum. ] §39.2.18.prDamni infecti stipulatio competit non tantum ei, cuius in bonis res est, sed etiam cuius periculo res est.
[パウルス、告示註釈第四十八巻] 未発損害の問答契約は、財産の中に物が属している者だけでなく、その物の危険を負担している者に対しても認められる。
§39.2.18.1Quod opere facto consecutus sit dominii capione promissor, non teneri eum eo nomine Pomponius ait, quia nec loci nec operis uitio, sed publico iure id consecutus sit.
約束者が、工事が行われたことによって、時効取得によって得たものについては、その件に関して彼は義務を負わないとポンポニウスは言っている。 なぜなら、彼がそれを獲得したのは、場所や工事の欠陥によるのではなく、公法によるからである。
§39.2.18.2Ei, cuius usus fructus aedium est, de uitio earundem aedium caueri non oportet, etsi alias uicinas habeat, quia reficiendi habet facultatem: nam qui uiri boni arbitratu uti deberet, reficiendi quoque potestatem consequitur.
建物の用益権を有する者に対しては、たとえ彼が他の隣接する建物を有しているとしても、その同じ建物の欠陥に関して保証がなされる必要はない。 なぜなら、彼には修繕する権能があるからである。 というのも、善良な人の裁定に従ってそれを使用すべき者は、修繕する権能も獲得するからである。
ergo nec proprietarius audiri debet, si uelit sibi caueri a fructuario aedium nomine, quas uicinas fructuario habeat, quia habet cum fructuario actionem, ut uiri boni arbitratu is fruatur.
したがって、所有者が、用益権者に対して彼が隣家として有している建物の名目で自分に保証がなされることを望んだとしても、彼の主張は聞き入れられるべきではない。 なぜなら、所有者は、用益権者が善良な人の裁定に従ってそれを用益するようにという、用益権者に対する訴訟を有しているからである。
§39.2.18.3Sed inquilino meo, si uicinas aedes habeat, cauere debebo damni infecti propter eas aedes.
しかし、私の借家人が隣接する建物を有している場合には、私はそれらの建物のために、未発損害についての保証を彼にしなければならないだろう。
§39.2.18.4Ei, qui in conducto solo superficiem imposuit, dominus soli, quod uitio soli damnum futurum sit, cauere non debebit nec soli domino superficiarius, quia inuicem ex conducto et locato habent actiones: in quas tamen actiones ultra culpam nihil uenit.
賃借した土地の上に地上物を設置した者に対して、土地の所有者は、土地の欠陥によって将来損害が生じるおそれがあるからといって、保証する義務を負わない。 また、地上権者も土地の所有者に対して保証する義務を負わない。 なぜなら、彼らは相互に賃貸借に基づく訴訟を有しているからである。 しかし、それらの訴訟においては、過失を超えるものは何も対象とならない。
plus autem in stipulationem uenit damni infecti, quod quidem uitium eius esse dicitur.
これに対して、未発損害の問答契約においては、より多くのものが対象となるが、それは実にその物の欠陥によるものであると言われている。
§39.2.18.5Si is, qui unas aedes habebat, stipulatus fuerit, deinde uicinas comparauerit, an earum quoque nomine, quas post interpositam stipulationem comparasset, promissorem obligaret, quaesitum est.
一棟の建物を有していた者が約束を交わし、その後、隣接する建物を取得した場合、その約束が交わされた後に彼が取得したそれらの建物の名目でも約束者を義務づけるかどうかが問われた。
§39.2.18.6Iulianus scribit uidendum, ne earum dumtaxat nomine cautum habeat, de quibus inter eum et promissorem initio actum fuerit.
ユリアヌスは、彼が当初彼と約束者との間で合意の対象となった建物の名目においてのみ保証を受けていると見なされるべきではないか、と書いている。
cui consequens uideri posse, ut et, cum aedium communium nomine duo socii stipulentur, de eo dumtaxat damno caueri uideatur, quod in parte aedium cuique socio datum fuerit.
これの帰結として、共有の建物の名目で二人の共有者が約束を結ぶとき、それぞれの共有者に対して建物の彼らの持分において生じた損害についてのみ、保証がなされていると見なされうることになる。
siue ergo redemerit alteram partem quis ex his siue adiudicata fuerit, non augeri promissionis obligationem.
したがって、彼らのうちの一方が他方の持分を買い取ったか、あるいは裁定されたとしても、約束による義務は拡大しない。
Pomponius relata Iuliani scriptura dicit non se improbare.
ポンポニウスは、ユリアヌスの記述を引用して、自身もそれを不当とはしないと言っている。
§39.2.18.7Si autem res aliquas post stipulationem interpositam in domo habere coeperit stipulator, quae ex ruina uicinarum aedium perierint, agere ex stipulatu potest, licet tunc, cum stipularetur, hae res non fuerint.
しかし、もし約束の締結後に、約束相手が、隣家の倒壊によって滅失するような何らかの物を家の中に置き始めた場合、たとえ彼が約束を結んだ当時にそれらの物が存在していなかったとしても、彼は約束に基づく訴えを起こすことができる。
Emptor praedii si ante traditionem stipulatus sit, cautum habebit de eo damno, quod post traditionem factum erit.
土地の買主が、引き渡しの前に約束を結んだ場合、引き渡しの後に生じた損害について保証を受けることになる。
§39.2.18.8Uenditorem autem aedium prius, quam possessionem tradat, stipulari oportet, quia huius quoque rei culpam praestat.
しかし、建物の売主は、占有を引き渡す前に、みずから約束を結べきである。 なぜなら、彼はこの件に関しても過失について責任を負うからである。
§39.2.18.9Sed quid fiet, si uenditor sine culpa stipulari non potuerit et ob hoc emptor stipulatus fuerit? nonne damnum patitur? an hoc damnum in aliena re acciderit, reuoluitur autem ad emptorem, quia actionem ex empto non habet? sed nihil in hac causa proficit stipulatio, nisi in id, quod post traditionem accidit, quia, dum uenditoris custodia est, is stipulari debet omnemque diligentiam emptori praestare: et quod alia actione quaeri potest, id in stipulationem damni infecti omnino non deducitur.
しかし、もし売主がみずからの過失なしに約束を結ぶことができず、このために買主が約束を結んでいたとしたら、どうなるだろうか。 買主は損害を被るのではないか。 それとも、この損害は他人の物において発生したが、買主は買入れに基づく訴えを有しないため、結局は買主に帰着するのだろうか。 しかし、この場合、引き渡し後に生じたことについて以外は、約束は何の役にも立たない。 なぜなら、売主の保管下にある間は、売主が約束を結び、買主に対してあらゆる注意を払わなければならないからである。 そして、他の訴えによって請求されうるものは、未発損害の約束には全く持ち込まれないのである。
§39.2.18.10Sed si uenditor interposuerit stipulationem, etiam id damnum continebit, quod post traditionem emptori contigerit.
しかし、もし売主が約束を結んでいたならば、それは引き渡し後に買主に生じた損害をも含むことになる。
quod esse iniquissimum Aristo ait, quoniam, si emptor quoque damni infecti stipulatus esset, duobus promissor eiusdem nomine obligaretur: nisi forte id contra se habeat, quia in hoc fit stipulatio, quanti ea res erit: ut possit uideri nihil interesse iam uenditoris.
アリストーは、これが極めて不当であると言っている。 なぜなら、もし買主もまた未発損害の約束を結んでいたならば、約束者は同じ件に関して二人の者に対して義務を負うことになるからである。 もっとも、この約束は「その物がどれほどの価値を持つか」についてなされるため、もはや売主には何ら利益がないと見なされうる、という反論があり得る場合は別である。
§39.2.18.11Stipulatione damni infecti interposita Sabini sententia uera est existimantis, ut, si, dum aedificatur intra diem stipulationi comprehensum, supra parietem meum domus deciderit eumque uitiauerit, licet post diem stipulationis paries decidat, possim agere, quia damnum iam tunc acceperim, cum paries uitiosus factus sit.
未発損害の約束が結ばれた場合、サビヌスの見解が正しい。 彼は次のように考えている。 すなわち、約束に含まれる期日内に、工事中に私の壁の上に隣家が倒れかかってこれを損傷させたならば、たとえ壁が倒壊するのが約束の期日を過ぎた後であっても、私は訴訟を提起できる。 なぜなら、壁が損傷したその時に、すでに私は損害を被っているからである。
nec quicquam obstare, quo minus etiam antequam decidat agi possit: et, si ita concussus sit paries, ut nulla ratione recipi possit ideoque deponendus est, non minoris litem aestimandam, quam si decidisset.
また、壁が倒壊する前であっても訴訟を提起することに何の障害もない。 そして、もし壁が激しく震動し、いかなる方法によっても修復できず、それゆえに取り壊されなければならない場合には、その訴訟額の評価は、それが実際に倒壊した場合より下回るべきではない。
§39.2.18.12Si uicinas aedes habeamus et inuicem desideremus damni infecti caueri, nihil obstabit, quo minus et ego in tuarum aedium possessionem mittar et tu in mearum.
もし私たちが隣接する建物を有しており、互いに未発損害の保証を求めているならば、私があなたの建物の占有へと立ち入ることを認められ、かつあなたが私の建物のそれへと立ち入ることを認められることに、何の障害もないだろう。
§39.2.18.13Si pupillus prohibuit iri in possessionem damni infecti, placet in eum non iniuste competere hanc in factum actionem.
もし被後見人が、未発損害を理由とする占有への立ち入りを妨げた場合、彼に対してこの事実に基づく訴訟が認められることは不当ではないと合意されている。
§39.2.18.14Si mandatu meo alius prohibuerit, in me haec actio competit.
もし私の委任によって他の者が妨げた場合、私に対してこの訴訟が認められる。
§39.2.18.15Non solum autem eum punit praetor, qui in possessione esse, sed etiam eum, qui possidere passus non fuerit, cum alioquin, si is, qui iussu praetoris coeperat possidere et possidendo dominium capere, aut non admissus aut eiectus inde fuerit, utile interdictum unde ui uel Publicianam actionem habere potest.
法務官は、占有することを妨げた者だけでなく、占有することを許さなかった者をも罰する。 他方で、もし法務官の命令によって占有を始め、占有によって所有権を時効取得しつつあった者が、立ち入りを認められなかったか、あるいはそこから追い出されたならば、彼は暴力による排除に関する有益禁止命令、またはプブリキアヌス訴訟を有することができる。
sed si in factum actione egerit, his actionibus experiri non potest, cum praetor id agat, ne damnum faciat actor, non ut in lucro uersetur.
しかし、もし彼が事実に基づく訴訟によって訴えたならば、彼はこれらの訴訟を試みることはできない。 なぜなら、法務官は、原告が損害を被らないようにすることを目指しているのであって、彼が利益を得るようにすることを目指しているのではないからである。
§39.2.18.16Si procurator meus damni infecti stipulatus sit, causa cognita mihi ex ea stipulatione actio competit.
もし私の代理人が未発損害の約束を結んだ場合、事由の審理を経て、私にその約束に基づく訴訟が認められる。