[ULPIANUS libro quinquagensimo tertio ad edictum. ] §39.2.13.prQui bona fide a non domino emit, uidendum est, numquid repromittat, non etiam satisdet.
[ウルピアーヌス、告示注解第53巻] 所有者でない者から善意で買い受けた者について、単に自ら約束すべきであり、保証人を伴う担保提供まですべきではないのではないか、という点が検討されるべきである。
quod quibusdam uidetur: habet autem rationem, ut magis repromittat quam satisdet: suo enim nomine id facit.
これは一部の者にもそう思われている。 しかし、担保を提供するよりもむしろ自ら約束することには合理性がある。 なぜなら、彼は自らの名においてそれを行うからである。
§39.2.13.1Siue corporis dominus siue is qui ius habet (ut puta seruitutem) de damno infecto caueat, puto eum repromittere debere, non satisdare, quia suo nomine id facit, non alieno.
物の所有者であれ、あるいは(例えば地役権のような)権利を有する者であれ、未発生の損害について担保を提供する場合には、私は、彼が保証人を伴う担保提供をするのではなく自ら約束するべきであると考える。 なぜなら、彼は他人の名においてではなく、自らの名においてそれを行うからである。
§39.2.13.2Cum inter aedes meas et tuas sint aliae aedes non uitiosae, uidendum est, utrum tu solus mihi cauere debeas an uero et is, cuius aedes uitiosae non sunt, an ille solus, an ambo.
私の建物とあなたの建物の間に、欠陥のない他の建物があるとき、あなただけが私に担保を提供するべきなのか、あるいは、その欠陥のない建物の所有者も提供すべきなのか、あるいは彼だけなのか、あるいは両者なのかが検討されるべきである。
et magis est, ut ambo cauere debeant, quia fieri potest, ut aedes uitiosae in aedes non uitiosas incidentes damnum mihi dent.
そして、両者が担保を提供するべきであるとするのがより妥当である。 なぜなら、欠陥のある建物が欠陥のない建物の上に倒壊して、私に損害を与えることがあり得るからである。
quamuis possit quis dicere non uitio incolumium aedium hoc factum, si aliae in eas incidentes damni causam praebuerunt: sed cum prospicere sibi potuerit damni infecti cautionem, non prospexerit, merito conuenietur.
たとえ、「他の建物がそれらの上に倒壊して損害の原因を提供したのであるから、無事な建物の欠陥によってこれが生じたのではない」と誰かが言えるとしても、その者は自らのために未発生の損害の担保を配慮することができたのに、配慮しなかったのであるから、当然に訴えを提起されることになる。
§39.2.13.3Qui damni infecti caueri sibi postulat, prius de calumnia iurare debet: quisquis igitur iurauerit de calumnia, admittitur ad stipulationem, et non inquiretur, utrum intersit eius an non, uicinas aedes habeat an non habeat.
未発生の損害について自分に担保が提供されることを請求する者は、まず誣告なきことを宣誓しなければならない。 それゆえ、誣告なきことを宣誓した者は誰でも問答契約へと進むことが認められ、彼に利益があるかないか、あるいは隣接する建物を有しているか有していないかは問われない。
totum tamen hoc iurisdictioni praetoriae subiciendum, cui cauendum sit, cui non.
しかしながら、このすべてのことは、誰に担保が提供されるべきであり、誰に提供されるべきでないかという、法務官の管轄権に服せしめられるべきである。
§39.2.13.4Ceterum neque ei qui in meo deambulet neque ei qui in meo lauet uel in mea taberna deuertat, caueri debet.
しかし、私の土地で散歩する者に対しても、私の浴場で入浴する者、あるいは私の居酒屋に宿泊する者に対しても、担保は提供されるべきではない。
§39.2.13.5Uicinis plane inquilinisque eorum et inquilinorum uxoribus cauendum esse ait Labeo, item his qui cum his morentur.
もちろん、隣人、および彼らの借家人、ならびに借家人の妻たちには担保が提供されるべきであるとラベオーは言い、同様に、彼らと同居している者たちにも提供されるべきであるとする。
§39.2.13.6De illo quaeritur, an inquilinis suis dominus aedium cauere possit.
建物の所有者が自らの借家人に対して担保を提供できるか、という点が問われる。
et Sabinus ait inquilinis non esse cauendum: aut enim ab initio uitiosas aedes conduxerunt et habent quod sibi imputent, aut in uitium aedes inciderunt et possunt ex conducto experiri: quae sententia uerior est.
そしてサビーヌスは、借家人に対しては担保が提供されるべきではないと言う。 なぜなら、彼らは最初から欠陥のある建物を賃借したのであって自分自身に帰せられるべき非があるか、あるいは、建物が後に欠陥に陥ったのであれば賃貸借に基づく訴えによって争うことができるからである。 この見解の方がより正しい。
§39.2.13.7Si quis iuxta monumentum aedificauerit uel iuxta aedificium suum monumentum fieri passus sit, damno infecto ei postea cauendum non erit, quia rem illicitam admisit: alias autem si monumento aedificium noceat, in quo nihil sit, quod imputari possit ei, ad quem ius mouumenti pertinet, cauendum est ei, ad quem ius monumenti pertinet.
もし誰かが墓の隣に建物を建てたか、あるいは自分の建物の隣に墓が造られるのを容認したならば、彼は違法なことを容認したのであるから、その後、未発生の損害の担保が彼に提供されることはない。 しかしそれ以外の場合で、もし建物が墓に害を及ぼし、かつその墓に関する権利を有する者に帰せられるべき非が何もないならば、その墓に関する権利を有する者に対して担保が提供されなければならない。
§39.2.13.8Superficiarium et fructuarium damni infecti utiliter stipulari hodie constat.
地上権者および用益権者が、未発生の損害について有効に問答契約を結び得ることは、今日では確立している。
§39.2.13.9Sed ei, qui bona fide non domino emit, damni infecti stipulationem non competere Marcellus ait.
しかし、非所有者から善意で買い受けた者には、未発生の損害の問答契約は認められないとマルケッルスは言う。
§39.2.13.10Si quis opus nouum nuntiauerit, an nihilo minus damni infecti ei caueri debeat, Iulianus tractat.
もし誰かが新規工事を予告した場合、それにもかかわらず、未発生の損害の担保が彼に提供されるべきであるかどうかをユリアーヌスは論じている。
et magis probat caueri oportere: nam et ei, qui egerit ius aduersario non esse altius tollere aedificium, caueri debere.
そして、担保が提供されるべきであるとする説をより支持している。 なぜなら、相手方には建物をより高く建てる権利はないと訴えた者に対しても、担保が提供されるべきだからである。
item eum, aduersus quem interdictum quod ui aut clam competit, cauere debere Iulianus ait, quia non est cautum neque de uitio aedium neque de damno operis.
同様に、暴力または隠密による行為に関する差止命令が認められる相手に対しても、担保を提供する義務があるとユリアーヌスは言う。 なぜなら、建物の欠陥についても工事の損害についても担保が提供されていないからである。
§39.2.13.11Si quis, quia sibi non cauebatur, in possessionem aedium missus fuerit, deinde is cuius aedes fuerunt, cum praeterea alias aedes haberet, desideret ab eo, qui in possessionem missus est, ut sibi damni infecti harum aedium nomine, quarum in possessionem missus est, caueret, an sit audiendus, uideamus.
もしある者が、自分に担保が提供されなかったために建物の占有を許された後、その建物の元の所有者が、他にも別の建物を有していたとして、占有を許された者に対し、この占有が移転された建物の名において自分に未発生の損害の担保を提供するよう求めた場合、彼の言い分が聞き入れられるべきかどうかを見てみよう。
et Iulianus scribit: is qui uitiosis aedibus cesserit, si integras retinuerit, numquid improbe ab eo, qui uitiosas aedes coepit possidere, cautionem exigit, cum ideo possessionem amiserit, quia ipse damni infecti satis non dederat? et sane parum probe postulat ab eo caueri sibi earum aedium nomine, quarum ipse cauere supersedit: quae sententia uera est.
そしてユリアーヌスは書いている。 欠陥のある建物を明け渡した者が、もし無事な建物を保持し続けている場合、自分が未発生の損害の十分な担保を提供しなかったために占有を失ったというのに、欠陥のある建物を占有し始めた者に対して担保を要求するのは不当ではないだろうか。 そして確かに、自分が担保を提供することを怠った建物の名において、相手から自分に担保が提供されることを求めるのは全く不当である。 この見解は正しい。
§39.2.13.12Si quis stipulaturus iurauerit nec fuerit stipulatus, an postea ei stipulari uolenti iurandum sit, uideamus.
もし問答契約を結ぼうとする者が宣誓したが、問答契約を結ばなかった場合、後に彼が問答契約を結ぶことを望むときに宣誓すべきかどうか、見てみよう。
et puto iterum iurandum, quia possit fieri, ut aut tunc aut modo calumnietur.
そして私は、再び宣誓すべきであると考える。 なぜなら、その時か、あるいは今、彼が誣告を行っているということがあり得るからである。
§39.2.13.13Si alieno nomine caueri mihi damni infecti postulem, iurare debeo non calumniae causa id eum, cuius nomine cautum postulo, fuisse postulaturum.
もし私が他人の名において未発生の損害の担保提供を請求する場合、私がその名において担保提供を求めている者が、もし自ら請求したとすれば、誣告の目的で請求することはなかったであろうということを、私は宣誓しなければならない。
§39.2.13.14Sed si eius nomine postulem, qui, si ipse postularet, iurare non compelleretur, ueluti patronus uel parens, dicendum est locum iuriiurando non esse: de quo enim ille non iuraret, nec qui uice eius postulat in hac stipulatione debet iurare.
しかし、もし彼自身が請求したとすれば宣誓することを強制されない者、例えば保護者や親の名において私が請求する場合、宣誓の余地はないと言うべきである。 なぜなら、その本人が宣誓しないであろうことについては、その者に代わって請求する者もこの問答契約において宣誓すべきではないからである。
§39.2.13.15Huic stipulationi debet dies esse insertus, intra quem si quid damni contigerit, cautio locum habet: neque enim in infinitum obligatus esse debet stipulatione.
この問答契約には、期限が挿入されていなければならず、その期限内に何らかの損害が生じた場合に、担保が適用される。 なぜなら、問答契約によって無限に義務を負うべきではないからである。
ipse igitur praetor diem dabit stipulationi, aestimatione habita ex causa et ex qualitate eius damni, quod contingere speratur.
したがって、法務官自身が、事情と、生じると予想される損害の性質から判断を下した上で、問答契約に期限を付すことになる。