Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §39.1.13.pr-39.1.13.2

代理人による新規作業予告の効力と免除における本人保護

6111 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

代理人による新工事予告の法的効力と制限、および予告の免除手続きに不適切な代理人が介入した際に不在の本人を保護する法務官の義務について規定している。

[IULIANUS libro quadragensimo primo digestorum. ] §39.1.13.prCum procurator opus nouum nuntiat et satisdat rem ratam dominum habiturum et remissio in domini personam confertur: §39.1.13.1Si dominus opus nouum nuntiauerit intra diem, quae stipulatione ex operis noui nuntiatione interposita comprehensa esset, committitur stipulatio: si praeterita ea die dominus nuntiaret, non committitur.
[ユリアヌス、学説彙纂第41巻] 代理人が新工事の予告を行い、かつ本人がこれを追認する旨の保証を提供し、そして予告の免除が本人に対してなされる場合:もし本人が、新工事の予告に基づいて結ばれた問答契約において定められていた期間内に、新工事の予告を行ったならば、問答契約は履行義務を生じる。 もしその期間が経過した後に本人が予告するならば、履行義務は生じない。
nam et ipsi domino, cum semel nuntiauerit, non permittitur iterum nuntiare, quamdiu stipulatio ex operis noui nuntiatione teneret.
というのも、本人自身であっても、一度予告した以上は、新工事の予告に基づく問答契約が効力を有する間は、再び予告することは許されないからである。
§39.1.13.2Si in remissione a parte eius, qui opus nouum nuntiauerat, procurator interueniat, id agere praetorem oportet, ne falsus procurator absenti noceat, cum sit indignum quolibet interueniente beneficium praetoris amitti.
もし、新工事の予告を行った者の側における免除の手続きに代理人が介入する場合、法務官は、不実の代理人が不在の本人に不利益を与えないように取り計らうべきである。 なぜなら、いかなる者であれ第三者が介入することによって、法務官の恩恵が失われることは不当だからである。

語釈・文法注

  1. 39.1.13.prrem ratam dominum habiturum — 動詞 satisdat の目的語となる対格不定詞句であり、esse が省略されている。rem ratam habere は法的な慣用表現で「(代理人の行為を)本人が追認する」という意味。
  2. 39.1.13.1intra diem, quae — 関係代名詞 quae が女性単数であることから、先行詞 diem は(通常は男性名詞であるが)特定の期限や期間を意味する女性名詞として用いられている。ここでは問答契約が有効な一定の期間を指す。
  3. 39.1.13.2id agere praetorem oportet, ne — 非人称動詞 oportet の主語となる対格不定詞句の中に、id agere ut/ne(〜するよう取り計らう、努める)という構文が含まれている。id は後ろの ne 節を先取りしている。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §39.1.13.pr-39.1.13.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:39.1.13.pr-39.1.13.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。