[ULPIANUS libro quadragensimo nono ad edictum. ] §38.9.1.prSuccessorium edictum idcirco propositum est, ne bona hereditaria uacua sine domino diutius iacerent et creditoribus longior mora fieret.
[ウルピアヌス、告示注解第49巻] 継承に関する告示は、相続財産が所有者のない空位のまま長く放置され、債権者に対してさらなる遅延が生じることがないようにするために発布された。
e re igitur praetor putauit praestituere tempus his, quibus bonorum possessionem detulit, et dare inter eos successionem, ut maturius possint creditores scire, utrum habeant, cum quo congrediantur, an uero bona uacantia fisco sint delata, an potius ad possessionem bonorum procedere debeant, quasi sine successore defuncto.
したがって、法務官は、自身が遺産占有を提示した者たちに対して期間を定め、彼らの間での先順位から後順位への継承を認めることが有益であると考えた。 それは、債権者たちが、争うべき相手(訴訟の相手方)があるのか、それとも空位の財産が国庫に帰属したのか、あるいはむしろ、被相続人が後継者なしに死亡したかのように、彼ら自身が遺産占有の申立てに進むべきなのかを、より速やかに知ることができるようにするためである。
§38.9.1.1Unus enim quisque suam bonorum possessionem repudiare potest, alienam non potest.
実際、誰もが自己の遺産占有を放棄することはできるが、他人のものを放棄することはできない。
§38.9.1.2Proinde procurator meus sine mea uoluntate meam bonorum possessionem repudiare non potest.
したがって、私の代理人は、私の意思がなければ、私の遺産占有を放棄することができない。
§38.9.1.3Per seruum delatam bonorum possessionem dominus repudiare potest.
奴隷を通じて提示された遺産占有については、主人が放棄することができる。
§38.9.1.4Tutor impuberis an repudiare possit bonorum possessionem, uideamus.
思春期未達者の後見人が遺産占有を放棄できるかどうか検討しよう。
et magis est, ne possit: sed ille ex auctoritate tutoris repudiare potest.
放棄できないとするのがより妥当である。 しかし、彼自身は後見人の承認を得て放棄することができる。
§38.9.1.5Furiosi curator nequaquam poterit repudiare, quia necdum delata est.
精神病者の財産管理人は決して放棄することができない。 なぜなら、それはまだ提示されていないからである。
§38.9.1.6Qui semel noluit bonorum possessionem petere, perdidit ius eius, etsi tempora largiantur: ubi enim noluit, iam coepit ad alios pertinere bonorum possessio aut fiscum inuitare.
一度遺産占有を請求しない意思を示した者は、たとえ期間が残っていたとしても、その権利を失う。 なぜなら、その者が望まないとした時点で、遺産占有はすでに他人に帰属し始めるか、あるいは国庫を呼び寄せることになるからである。
§38.9.1.7Decretalis bonorum possessio an repudiari possit, uideamus.
決定による遺産占有が放棄できるかどうか検討しよう。
et quidem diebus finiri potest: sed repudiari eam non posse uerius est, quia nondum delata est, nisi cum fuerit decreta: rursum posteaquam decreta est, sera repudiatio est, quia quod adquisitum est repudiari non potest.
それは確かに日数の経過によって消滅しうる。 しかし、それが放棄されることはできないとするのがより真実に近い。 なぜなら、それが決定されるまでは、まだ提示すらされていないからである。 他方、決定された後においては、すでに取得されたものは放棄できないため、放棄するには遅すぎるのである。
§38.9.1.8Si intra centensimum diem mortuus sit prior, statim sequens admitti potest.
もし先順位の者が百日以内に死亡した場合、直ちに後順位の者が認められうる。
§38.9.1.9Quod dicimus 'intra dies centum bonorum possessionem peti posse', ita intellegendum est, ut et ipso die centensimo bonorum possessio peti possit, quemadmodum intra kalendas etiam ipsae kalendae sunt.
「百日以内に遺産占有を請求できる」と言うとき、それは百日目その日自体にも遺産占有を請求できるように理解されるべきである。 これは「カレンダエ(月初日)の前に」と言うときにカレンダエの日自体も含まれるのと同じである。
idem est et si 'in diebus centum' dicatur.
これは「百日の間に」と言われる場合も同様である。
§38.9.1.10Quibus ex edicto bonorum possessio dari potest, si quis eorum aut dari sibi noluerit aut in diebus statutis non admiserit, tunc ceteris bonorum possessio perinde competit, ac si prior ex eo numero non fuerit.
告示に基づいて遺産占有を与えられうる者たちのうち、誰かが自分にそれが与えられることを望まなかったり、定められた日数以内に受け入れなかったりした場合、そのときには、まるでその先順位の者がその人数の中に含まれていなかったかのように、他の者たちに遺産占有が認められる。
§38.9.1.11Sed uidendum est, an inter ceteros ipse quoque qui exclusus est admittatur, ut puta filius est in potestate: delata est ei bonorum possessio ex prima parte, unde liberis defertur: exclusus est tempore aut repudiatione: ceteris defertur: sed ipse sibi succedat ex hac successoria parte? et magis est, ut succedat, ut unde legitimi possit petere et post hos suo ordine ex illa parte, unde proximi cognati uocantur. et hoc iure utimur, ut admittatur: poterit igitur ex sequenti parte succedere ipse sibi.
しかし、除外された者自身も他の者たちに混じって認められるか検討せねばならない。 例えば、服権下にある息子がいるとする。 第一部、すなわち「子として」提示される区分において、彼に遺産占有が提示された。 彼は時間の経過または放棄によって除外された。 他の者たちに提示される。 しかし、彼はこの継承の規定に基づいて、自分自身に継承することができるだろうか。 そして、継承できるとするのがより妥当である。 それゆえ、彼は「法定相続人として」請求することができ、さらにこれらの後に、自身の順序に従って「最近親等の血族として」呼ばれる区分からも請求することができる。 そして我々はこの法、すなわち彼が認められるという法を用いている。 したがって、彼は後続の区分から自分自身に継承することができる。
item hoc dici poterit et in secundum tabulas bonorum possessione, ut, si secundum tabulas non petierit bonorum possessionem is qui potuit et ab intestato succedere, ipse sibi succedat.
同じことが、遺言書通りの遺産占有においても言える。 すなわち、遺言書通りに請求しなかった者が、無遺言の場合にも継承しうる者であるならば、その者は自分自身に継承することができる。
§38.9.1.12Largius tempus parentibus liberisque petendae bonorum possessionis tribuitur, in honorem sanguinis uidelicet, quia artandi non erant, qui paene ad propria bona ueniunt.
親と子には、血統に対する敬意から、遺産占有を請求するためにより寛大な期間が与えられている。 すなわち、ほとんど自分自身の財産を手に入れようとする者たちを、厳しく制限すべきではないからである。
ideoque placuit eis praestitui annum, scilicet ita moderate, ut neque ipsi urguerentur ad bonorum possessionis petitionem neque bona diu iacerent.
したがって、彼らに対しては1年間が定められることとなった。 むろん、これは彼ら自身が遺産占有の請求を急かされることもなく、また財産が長く放置されることもないように、適切に調整されたものである。
sane nonnumquam urguentibus creditoribus interrogandi sunt in iure, an sibi bonorum possessionem admittant, ut, si repudiare se dicant, sciant creditores, quid sibi agendum esset: si deliberare se adhuc dicant, praecipitandi non sunt.
もちろん、債権者が督促している場合には、彼らは法廷において自分たちに遺産占有を受け入れるかどうかを尋ねられるべきである。 それは、もし彼らが放棄すると答えたなら、債権者たちが自分たちのすべきことを知るためである。 もし彼らがまだ熟慮中であると答えたなら、彼らを急かすべきではない。
§38.9.1.13Si quis autem a patre suo impuberi filio sit substitutus, non intra annum, sed intra diem centensimum bonorum possessionem petere poterit.
しかし、もし誰かが父親によってその思春期未達の息子のために予備的相続人に指定された場合、その者は1年以内ではなく、百日以内に遺産占有を請求することができる。
§38.9.1.14Non solum autem cum suo nomine ueniunt liberi parentesque, hoc eis tribuitur, uerum etiam si seruus eius, qui ex liberis parentibusque est, heres institutus est, intra annum competit bonorum possessio: persona enim ea est, quae meruit hoc beneficium, quae petat.
そして、子や親が自分自身の名前において申し出る場合だけでなく、子や親に属する者の奴隷が相続人に指定された場合にも、1年以内の遺産占有が認められる。 なぜなら、この恩恵を享受するにふさわしく、かつ請求を行うのは、その人物だからである。
§38.9.1.15Sed et si pater emancipati filii bonorum possessionem contra tabulas accipere uelit, anni tempus ei competere constat.
しかし、解放された息子の父親が、遺言書に反する遺産占有を受け入れることを望む場合にも、1年の期間が彼に認められることが確定している。
§38.9.1.16Et generaliter ait Iulianus ex omnibus causis liberis parentibusque intra annum bonorum possessionem competere.
そして一般的に、親と子にはいかなる事由からであれ、1年以内であれば遺産占有が認められるとユリアーヌスは述べている。