[ULPIANUS libro quadragensimo quarto ad edictum.
[告示註釈第44巻において、ウルピアヌス。
] §38.6.1.prPosteaquam praetor locutus est de bonorum possessione eius qui testatus est, transitum fecit ad intestatos, eum ordinem secutus, quem et lex duodecim tabularum secuta est: fuit enim ordinarium ante de iudiciis testantium, dein sic de successione ab intestato loqui.
] 法務官は遺言を残した者の遺産占有について述べた後、無遺言の相続人へと移行した。 これは、十二表法も従った順序を踏襲したものである。 なぜなら、まず遺言者たちの意志決定について、次に無遺言相続についてこのように論じるのが常道であったからである。
§38.6.1.1Sed successionem ab intestato in plures partes diuisit: fecit enim gradus uarios, primum liberorum, secundum legitimorum, tertium cognatorum, deinde uiri et uxoris.
しかし、彼は無遺言相続を複数の部分に分割した。 すなわち、彼は様々な等級を設けた。 第一に「子ら」、第二に「法律上の相続人」、第三に「血縁者」、そして「夫と妻」である。
§38.6.1.2Ita autem ab intestato potest competere bonorum possessio, si neque secundum tabulas neque contra tabulas bonorum possessio agnita sit.
ただし、無遺言による遺産占有が認められ得るのは、遺言書に従う遺産占有も遺言書に反する遺産占有も承認(請求)されなかった場合である。
§38.6.1.3Plane si tempora quidem petendae bonorum possessionis ex testamento largiebantur, uerumtamen repudiata est bonorum possessio, dicendum erit ab intestato bonorum possessionem iam incipere: cum enim is qui repudiauit petere bonorum possessionem non potest post repudiationem, consequens erit, ut ab intestato posse peti incipiat.
言うまでもなく、遺言による遺産占有を請求するための期間がまだ十分に与えられていたとしても、遺産占有が放棄された場合には、すでに無遺言による遺産占有が始まると言わなければならない。 なぜなら、放棄した者は放棄の後は遺産占有を請求できないので、結果として、無遺言による請求が可能になり始めるからである。
§38.6.1.4Sed et si ex Carboniano edicto bonorum possessio data sit, magis est, ut dicere debeamus ab intestato nihilo minus posse peti: ut enim suo loco ostendimus, non impedit bonorum possessionem edictalem Carboniana bonorum possessio.
しかし、カルボ告示に基づいて遺産占有が与えられた場合であっても、それにもかかわらず無遺言による請求が可能であると言うべきである。 なぜなら、しかるべき場所で示したように、カルボ遺産占有は、告示に基づく遺産占有を妨げないからである。
§38.6.1.5Recte autem praetor a liberis initium fecit ab intestato successionis, ut, sicuti contra tabulas ipsis defert, ita et ab intestato ipsos uocet.
そして、法務官が無遺言相続の開始を「子ら」から始めたのは正しい。 それは、彼が遺言に反して(遺産占有を)彼らに与えるのと同様に、無遺言においても彼らを招集するためである。
§38.6.1.6Liberos autem accipere debemus quos ad contra tabulas bonorum possessionem admittendos diximus, tam naturales quam adoptiuos.
しかし、「子ら」とは、我々が遺言に反する遺産占有への許容について述べた人々、すなわち実子および養子の双方として理解しなければならない。
sed adoptiuos hactenus admittimus, si fuerint in potestate: ceterum si sui iuris fuerint, ad bonorum possessionem non inuitantur, quia adoptionis iura dissoluta sunt emancipatione.
ただし、養子を許容するのは、彼らが家父権内にある場合に限られる。 それ以外で彼らが自権者であるならば、彼らは遺産占有へと招かれない。 なぜなら、養育(養子縁組)の権利は家父権解放によって消滅しているからである。
§38.6.1.7Si quis filium suum emancipatum in locum nepotis adoptauit et emancipauit, cum haberet et nepotem ex eo, quaesitum est apud Marcellum, an adoptio rescissa impediat nepotem.
もしある人が、解放された自分の息子を孫の地位に養子として迎え、かつ解放し、しかもその息子から生まれた孫もすでに持っていた場合、養子縁組が取り消されたことが孫を妨げるかどうかが、マルケッルスのところで問われた。
sed cum soleat emancipato patri iungi nepos, quis non dicat, etsi adoptatus sit et quasi filius, nihilo minus filio suo eum non obstare, quia quasi filius adoptiuus est in potestate, non quasi naturalis?
しかし、孫は通常、解放された父親に結合されるものであるから、たとえ彼が養子とされ、あたかも息子のようであったとしても、それにもかかわらず彼自身の息子を妨げない、と誰が言わないだろうか。 なぜなら、彼はあたかも養子としての息子のように家父権内にあるのであり、実子のようではないからである。
§38.6.1.8Si heres institutus non habeat uoluntatem, uel quia incisae sunt tabulae uel quia cancellatae uel quia alia ratione uoluntatem testator mutauit uoluitque intestato decedere, dicendum est ab intestato rem habituros eos, qui bonorum possessionem acceperunt.
もし指定された相続人が(相続する)意思を持たないか、あるいは遺言板が削られたか、抹消されたか、あるいはその他の理由で遺言者が意志を変更して無遺言で死亡することを望んだ場合、遺産占有を受け取った人々が無遺言によってその物を保有することになると言わなければならない。
§38.6.1.9Si emancipatus filius exheres fuerit, is autem qui in potestate fuerat praeteritus, emancipatum petentem ab intestato bonorum possessionem unde liberi tueri debet praetor usque ad partem dimidiam, perinde atque si nullas tabulas pater reliquisset.
もし解放された息子が相続人から排除され、一方で家父権内にあった者が無視されていた場合、法務官は、無遺言による「子ら」としての遺産占有を請求する解放された息子を、父親が遺言を残さなかったのと同様に、2分の1の限度まで保護しなければならない。