[PAULUS libro quinto quaestionum.
[パウルス、問題集第5巻において。
] §38.2.44.prSi patronum ex debita portione heredem instituas et pure roges fundum dare eique sub condicione tantundem leges, in condicionem fideicommissum redigitur.
] もしパトロヌスを本来の持ち分に基づいて相続人に指定し、単純に土地を引き渡すよう遺託によって求め、かつ彼に対して条件付きでそれと同額を遺贈する場合、その遺託は条件に帰着させられる。
erit tamen et hic quod moueat: onerabitur enim patronus satisdatione fideicommissi.
しかし、ここでも懸念すべき点がある。 なぜなら、パトロヌスは遺託の担保提供という負担を負うことになるからである。
sed dicendum est ab eo fideicommissario cauendum, a quo patrono legatum est, ut undique patronus suum ius habeat imminutum.
だが、あらゆる点でパトロヌスが自分の権利を損なわれることなく保持できるように、パトロヌスに遺贈をなした当の遺託受益者が担保を提供するべきである、と言うべきである。
§38.2.44.1Patronus heres institutus legato ei seruo, per quem suppleretur debita ei portio, non petet contra tabulas bonorum possessionem, quamuis seruus clusis tabulis decessit.
パトロヌスが相続人に指定され、彼に対して本来の持ち分を補填するための奴隷が遺贈された場合、たとえその奴隷が遺言書の封印後に死亡したとしても、パトロヌスは遺言に反する遺産占有を請求することはできない。
§38.2.44.2Si ex bonis, quae mortis tempore fuerunt, debitam partem dedit libertus in hereditate uel legato, seruus tamen post mortem liberti reuersus ab hostibus augeat patrimonium: non potest patronus propterea queri, quod minus habeat in seruo, quam haberet, si ex debita portione esset institutus.
もし解放自由人が、死亡の時に存在していた財産から、本来の持ち分を相続または遺贈において与えており、しかしその解放自由人の死後に、奴隷が敵から帰還したことによって遺産を増加させた場合、パトロヌスは、もし自分が本来の持ち分に基づいて指定されていたならば得られたであろうものに比べて、その奴隷に関して得たものが少ないという理由で不平を言うことはできない。
idem est et in alluuione, cum sit satisfactum ex his bonis, quae mortis tempore fuerunt.
死亡の時に存在していた財産から本来の持ち分が満たされている以上、並べ土の場合も同様である。
idem est et si pars legati liberto relicti ab eo, cui simul datum erat, uel hereditatis nunc illis abstinentibus adcrescat.
解放自由人によって残された遺贈の一部が、同時にそれを与えられていた者から、あるいは彼らが今や放棄したことによって相続財産(の持ち分)が彼らに付加される場合も同様である。