Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §38.15.5.pr-38.15.5.2

父への通知不能期間の除外と奴隷売却に伴う請求期限

6068 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

家子が遺産占有を請求するにあたり、父親へ通知不可能な期間の計算除外について論じる。また、相続人に指定された他人の奴隷が売却された場合の、新旧の主人の請求期限の算入方法について説明する。

[MARCELLUS libro nono digestorum. ] §38.15.5.prCum filio familias bonorum possessio delata est, dies, quibus certiorare patrem non potest, ut uel iubeat adgnosci bonorum possessionem uel ratam habeat agnitionem bonorum possessionis, non cedunt.
[マルケルス、学説彙纂第9巻] 家子に遺産占有が与えられたとき、父親が遺産占有の受理を命じるか、あるいは遺産占有の受理を追認できるように、彼が父親に通知することができない日々は、進行しない。
fingamus statim primo die, quo fuerit delata, adgnouisse eum bonorum possessionem, certiorare patrem, ut comprobet, non posse, non cedent dies centum: incipient autem cedere, cum certior fieri potuit.
仮に、与えられたまさに最初の日、彼が遺産占有を受理したものの、父親が承認できるように通知することが不可能であると仮定しよう。 この100日は進行しない。 しかし、通知することが可能になったときから、進行し始める。
praeteritis autem centum diebus frustra ratum habebit.
ただし、100日が経過した後は、無駄に追認することになる。
§38.15.5.1Quaeri potest, si, cum posset filius petere bonorum possessionem, patre ita absente, ut certiorare eum non possit, uel etiam furente, petere neglexerit, an peti amplius non possit.
もし、息子が遺産占有を請求することができたときに、父親が通知できないほど不在であるか、あるいは狂気であるために、請求することを怠った場合、もはや請求することができないのか、という疑問が生じ得る。
sed quid noceat non petitam bonorum possessionem, quae, si petita esset, tamen non ante adquireretur, quam pater comprobasset?
しかし、請求されなかった遺産占有が何の不利益をもたらすだろうか。 それは、たとえ請求されていたとしても、父親が承認するまでは取得されなかったであろうに。
§38.15.5.2Si seruus alienus heres institutus uenisset, quaeritur, an posteriori domino dies bonorum possessionis petendae imputari oporteret.
もし、相続人に指定された他人の奴隷が売却された場合、後の主人に対して、遺産占有を請求すべき日数が算入されるべきかどうかが問われる。
et placet, quantum priori domino superfuerit, ei imputari.
そして、前の主人に対してどれだけの残余期間があったかが、彼(後の主人)に算入されるべきである、というのが妥当である。

語釈・文法注

  1. §38.15.5.1non petitam bonorum possessionem — petitam の後ろに esse が省略された対格不定詞句(A.c.I.)であり、quid noceat (何が害になろうか)の主語(実質的には「遺産占有が請求されなかったこと」)として機能している。noceo(害する)は通常与格を支配するが、ここでは非人称的な疑問文における A.c.I. の主語として対格が用いられている。
  2. §38.15.5.2uenisset — 「来る」(uĕnio)ではなく、「売られる」(uēneo)の接続法過去完了形。他人の奴隷が相続人指定を受けた後、別の主人に売却(譲渡)された状況を指し、後続の posteriori domino(後の主人)との対比からその意味が確定する。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §38.15.5.pr-38.15.5.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:38.15.5.pr-38.15.5.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。