Humanitext Reader

ユスティニアヌス1世 · 学説彙纂 §38.1.22.pr-38.1.22.2

労役請求権の発生時期と相続人への承継

5907 / 9271 箇所 · ラテン語

要旨

労役の問答契約における履行請求権の発生時期と、パトローヌスの子供への相続に伴う請求権の移転、および解放奴隷の身体のケアのための時間確保について論じる。

[GAIUS libro quarto decimo ad edictum prouinciale.
[ガイウス、『地方政庁告示註釈』第十四巻において。
] §38.1.22.prCum patronus operas stipulatus sit, tunc scilicet committitur stipulatio, cum poposcerit nec libertus praestiterit.
] パトローヌスが労役を問答契約によって約定した場合、まさしく彼が要求したにもかかわらず解放奴隷が提供しなかったときに、その問答契約の効果が発生する(不履行となる)。
nec interest, adiecta sint haec uerba 'cum poposcero' an non sint adiecta: aliud enim est de operis, aliud de ceteris rebus.
そして、「私が要求したときに」という文言が付加されているか付加されていないかは関係がない。 なぜなら、労役については別であり、その他の事柄については別だからである。
cum enim operarum editio nihil aliud sit quam officii praestatio, absurdum est credere alio die deberi officium, quam quo is uellet, cui praestandum est.
というのも、労役の提供とは敬意の提供にほかならないため、その提供を受けるべき者が望む日とは異なる日に、その敬意を示す義務が負われていると信じるのは不条理だからである。
§38.1.22.1Cum libertus promiserit patrono operas se daturum neque adiecerit 'liberisque eius', constat liberis eius ita demum deberi, si patri heredes extiterint.
解放奴隷がパトローヌスに対し、自ら労役を提供することを約束し、かつ「およびその子供たちに」という文言を付加しなかった場合、その子供たちが父親の相続人となったときに初めて、子供たちに対して[労役提供の]義務が負われるということは、争いがない。
heredes tamen extitisse liberos parenti ita demum prodesse ad operarum petitionem Iuliano placet, si non per alium heredes extiterunt.
しかしながら、子供たちが親の相続人となったことが労役の請求において有利に働くのは、彼らが他者を通じて相続人となったのではない場合に限る、というのがユリアーヌスの見解である。
itaque si quis exheredato emancipato filio seruum eius heredem instituerit et per eum seruum heres extiterit filius, repelli eum ab operarum petitione debere, perinde ac repelleretur patronus, qui operas non imposuisset uel quas imposuit reuendidisset.
それゆえ、もしある人が、相続人から除外され自立した息子について、その息子の奴隷を相続人に指定し、その奴隷を通じてその息子が相続人となった場合には、その息子は労役の請求から退けられるべきであり、それは、労役を課さなかったか、あるいは課した労役を転売したパトローヌスが退けられるのと同様である。
§38.1.22.2In omnibus operis praecipue obseruandum est, ut temporis spatia, quae ad curam corporis necessaria sunt, liberto relinquantur.
すべての労役において、身体のケアに必要な時間枠が解放奴隷に残されるよう、特に配慮されなければならない。

語釈・文法注

  1. §38.1.22.prcommittitur — 動詞 committere は、ここでは条件の成就や不履行の発生によって、問答契約(stipulatio)に基づく「請求権(訴権)が発生する」ことを意味する法的な専門用語として使われている。
  2. §38.1.22.pralio die deberi officium, quam quo is uellet — 比較を表す alio... quam... の構造。「〜とは異なる日に」。quo は関係代名詞で、先行詞である die を時間表示の奪格(in quo の省略)として受けている。cui は praestandum est(動形容詞)に対する行為者の与格である。
  3. §38.1.22.1Iuliano placet — 非人称表現「ユリアーヌスにとって(〜という見解が)支持される」。その主語は、不定詞節「heredes tamen extitisse liberos parenti... prodesse」(子供たちが親の相続人となったことが〜に有利に働くこと)全体である。
  4. §38.1.22.1exheredato emancipato filio — 与格(または独立奪格)。相続人から除外(exheredatus)され、かつ既に家父権から解放され独立している(emancipatus)息子(filio)に対して、その息子の奴隷(seruum eius)を相続人に指定する状況を説明している。

この箇所を引用する

ユスティニアヌス1世, 学説彙纂 §38.1.22.pr-38.1.22.2. Humanitext Reader, https://reader.humanitext.ai/text/urn:cts:latinLit:phi2806.phi002.humanitext-lat1:38.1.22.pr-38.1.22.2

AIによる草稿訳である旨と閲覧日を添えてください。

訳文・注・要旨はAIによる草稿で、読者の指摘により改訂されています。